معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه گفت: این مرکز مجهز به پیشرفتهترین دستگاههای «میکرو سیتی» و «اسپکت» است و تحولی بزرگ در پژوهشهای پیشبالینی منطقه ایجاد می کند.
حمید محمدی، گفت: تمرکز بر تجاری سازی محصولات زیستی و تبدیل دستاوردهای تحقیقاتی به فناوریهای کاربردی و همچنین نقش آفرینی مؤثر این مجموعه در توسعه پژوهشهای کاربردی برای حل مسائل سلامت در سطح منطقه، مد نظر است.
محمدی، با اشاره به ارایه خدمات این مرکز با تخفیف ویژه به پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: هزینه خرید و نصب تجهیزات پیشرفته این مرکز از محل کمکهای هدفمند نهاد ریاست جمهوری تامین شد.
مسئول مرکز پزشکی مقایسهای و تجربی دانشگاه نیز گفت: دستگاه میکروسیتی با وضوح بسیار بالا، با قابلیت تصویربرداری سهبعدی و غیرتهاجمی از حیوانات کوچک آزمایشگاهی مانند موش، جزئیات ساختارهای درونی را در حد میکرون (هزارم میلیمتر) نمایش داده و تنها دستگاه از این نوع در جنوب کشور است.
سیده سارا هاشمی، گفت: دستگاه تصویربرداری اسپکت حیوانی، یک فناوری پیشرفته در حوزه تصویربرداری هستهای محسوب شده که تصاویر سهبعدی با وضوح بالا از عملکردهای فیزیولوژیک حیوانات کوچک را ارایه میدهد و این دستگاه نیز تنها نمونه موجود در جنوب کشور است.
هاشمی، گفت: مرکز پزشکی مقایسهای و تجربی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، پیش از این نیز با دارا بودن آزمایشگاههای تخصصی پاتولوژی، هماتولوژی، فارماکولوژی، اتاقهای عمل و واحد پیشرفته تکثیر حیوانات آزمایشگاهی، یکی از مراکز تحقیقاتی مطرح کشور محسوب میشود.
او، گفت: مرکز پزشکی مقایسهای و تجربی دانشگاه، با راهاندازی بخش تصویربرداری تخصصی، آخرین حلقه از تکمیل زنجیره خدمات تحقیقاتی در این مرکز تکمیل شد و انتظار میرود شاهد تسریع چشمگیر اجرای طرحهای تحقیقاتی در حوزههایی مانند سرطان، بیماریهای قلبی-عصبی و دارورسانی در استانهای جنوبی کشور باشیم.
بازدید رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز از درمانگاه شبانه روزی فرهنگیان شیراز و بررسی روند خدمت رسانی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، صبح امروز یازدهم دیماه ۱۴۰۴، به همراه معاون درمان دانشگاه، از درمانگاه شبانهروزی فرهنگیان شیراز بازدید و روند ارائه خدمات تشخیصی و درمانی در این مرکز را مورد بررسی قرار داد.
سید بصیر هاشمی رئیس دانشگاه به همراه دکتر «امین نیاکان» معاون درمان دانشگاه، با حضور در درمانگاه شبانهروزی فرهنگیان، به عنوان یکی از مراکز درمانی دولتی وابسته به سازمان ها و نهادها، از نزدیک در جریان نحوه خدمترسانی این مرکز به جامعه هدف تحت پوشش و همچنین عموم مردم قرار گرفت.
در این بازدید، بخشهای مختلف این درمانگاه از جمله اورژانس، بیناییسنجی، CSR، فیزیوتراپی، سونوگرافی، دندانپزشکی، رادیولوژی، سنجش تراکم استخوان و بخش قلب مورد بازدید قرار گرفت و عملکرد هر بخش بهصورت میدانی ارزیابی شد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در گفتوگو با پزشکان خانواده و پزشکان متخصص این مرکز، درباره شایعترین بیماریهای مراجعان، روند ارائه خدمات و نحوه ارجاع بیماران به سطوح بالاتر تشخیصی و درمانی تبادل نظر کرد.
هاشمی، همچنین در گفتوگو با مراقبان سلامت درمانگاه فرهنگیان، فرآیند پذیرش روزانه بیماران، نحوه ثبت اطلاعات در سامانه «سیب» و روند پیگیری مراقبتهای پیشگیرانه در حوزه بیماریهای غیرواگیر از جمله دیابت و فشار خون را مورد بررسی قرار داد.
او، ضمن شنیدن دیدگاهها و دغدغههای مسئولان و کادر درمان این مرکز، بر پیگیری موضوعات مطرحشده در سطح دانشگاه و تسهیل فرآیندهای اداری و درمانی در چارچوب ضوابط و مقررات تأکید کرد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به نقش مؤثر مراکز درمانی وابسته به سازمانها و نهادها در نظام سلامت، این مراکز را بازوی کمککننده دانشگاه در ارائه خدمات سلامت به جامعه هدف و عموم مردم عنوان کرد.
در این بازدید، مهندس «ابوذر پاریزی» مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز حضور داشت.
در دوران ابتلا به آنفلوآنزا چه غذاهایی را مصرف و از چه غذاهایی پرهیز کنیم؟
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر نقش تغذیه در حمایت از سیستم ایمنی بدن گفت: در زمان ابتلا به آنفلوآنزا، نیاز بدن به انرژی، مایعات و مواد مغذی افزایش مییابد و رعایت اصول تغذیهای میتواند در کاهش شدت علائم و کوتاهتر شدن دوره بیماری مؤثر باشد.
سید جلیل معصومی متخصص تغذیه بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: هنگام ابتلا به آنفلوآنزا، سیستم ایمنی بدن فعالتر از حالت عادی عمل میکند و برای مقابله مؤثر با عفونت، به دریافت کافی انرژی و ریزمغذیها نیاز دارد. در این شرایط، تغذیه مناسب میتواند نقش حمایتی مهمی در کنار درمان دارویی و تقویت سیستم ایمنی ایفا کند.
پرهیز از گرسنگی در دوران بیماری
او، با تأکید بر ضرورت پرهیز از گرسنگی در دوران بیماری گفت: حتی اگر اشتهای بیمار کاهش پیدا کند، نباید وعدههای غذایی حذف شود. توصیه میشود وعدهها سبکتر اما در دفعات بیشتر مصرف شوند تا انرژی مورد نیاز بدن تامین شود.
این مقام مسئول، گفت: غذاهایی مانند سوپ، آش رقیق، پوره سبزیجات و فرنی به دلیل هضم آسان، انتخابهای مناسبی در این دوران هستند.
این متخصص تغذیه، تأمین پروتئین کافی را یکی از اصول مهم تغذیه در دوران ابتلا به آنفلوآنزا دانست و گفت: پروتئینها در حفظ توده عضلانی و ساخت آنتیبادیها نقش اساسی دارند. مصرف منابع پروتئینی مانند گوشت قرمز و سفید، ماهی، تخممرغ، حبوبات پخته و لبنیات، بهویژه لبنیات کمچرب و پروبیوتیک، به تقویت پاسخ ایمنی بدن کمک میکند.
میوه و سبزیجات مصرف کنید
معصومی، با اشاره به نقش میوهها و سبزیجات در تامین ریزمغذیها گفت: میوههایی مانند پرتقال، کیوی، لیمو و توتفرنگی که سرشار از ویتامین C هستند، در کنار سبزیجات سبز تیره و رنگی مانند اسفناج، هویج، کدو و فلفل دلمهای، با تامین آنتیاکسیدانها، ویتامین A و فولات، به تقویت سیستم ایمنی کمک میکنند.
او، گفت: برخی مواد معدنی مانند روی و سلنیوم نیز در عملکرد مناسب سیستم ایمنی نقش دارند و منابعی مانند مغزها بهویژه بادام و گردو، تخمه کدو و غلات کامل میتوانند به تأمین این ریزمغذیها کمک کنند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اهمیت مصرف چربیهای مفید گفت: استفاده از روغن زیتون و مصرف ماهیهای چرب حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ میتواند اثرات ضدالتهابی داشته و در روند بهبود بیماری مؤثر باشد.
مصرف مایعات یکی از مهمترین ارکان تغذیه در دوران ابتلا به آنفلوآنزا
معصومی، مصرف مایعات را یکی از مهمترین ارکان تغذیه در دوران ابتلا به آنفلوآنزا دانست و گفت: تب، تعریق و بیحالی میتوانند منجر به کمآبی بدن شوند.
این مقام مسئول، گفت: نوشیدن آب، سوپ رقیق، دمنوشهای ملایم و آبمیوه طبیعی رقیقشده، علاوه بر پیشگیری از دهیدراسیون، باعث رقیق شدن ترشحات تنفسی، کاهش سرفه و بهبود انتقال مواد مغذی در بدن میشود.
مصرف غذاهای سرخ کردنی ممنوع
او، گفت: مصرف غذاهای پرچرب، سرخکرده و سنگین، قند و شیرینیهای ساده، نوشیدنیهای کافئیندار به مقدار زیاد و الکل در دوران آنفلوآنزا توصیه نمیشود، زیرا میتوانند عملکرد سیستم ایمنی را تضعیف کرده و خطر کمآبی بدن را افزایش دهند.
این متخصص تغذیه با تاکید بر توجه ویژه به گروههای پرخطر گفت: در کودکان، مصرف وعدههای غذایی کوچک و مکرر، غذاهای نرم و مورد علاقه کودک و تامین مایعات کافی اهمیت زیادی دارد.
معصومی، گفت: در سالمندان نیز باید بر مصرف پروتئین با کیفیت بالا، پیشگیری از کمآبی و استفاده از غذاهای نرم در صورت وجود مشکلات جویدن تأکید شود.
سالمندان و کودکان توجه ویژه ای شوند
این متخصص تغذیه، گفت: در سالمندان و افرادی که دچار کمبود ریزمغذیها هستند، مصرف مکملهایی مانند ویتامین D و روی تنها در صورت نیاز و با نظر پزشک توصیه میشود.
او، گفت: در افرادی که بیماریهای زمینهای مانند دیابت یا بیماریهای قلبی دارند، رعایت اصول تغذیهای اختصاصی آنها حتی در دوران ابتلا به آنفلوآنزا ضروری است و نباید به بهانه بیماری نادیده گرفته شود.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان یادآورشد: تغذیه مناسب جایگزین درمان دارویی نیست، اما میتواند نقش بسیار مهمی در کاهش علائم، حمایت از سیستم ایمنی و کوتاهتر شدن دوره بیماری آنفلوانزا داشته باشد.
عوامل خطر بیماریهای عروقی را بشناسیم
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تاکید بر اهمیت پیشگیری، تغییر سبک زندگی و تشخیص زودهنگام بیماریهای عروقی گفت: این اقدامات میتواند ضمن نجات جان بیماران به بهبود کیفیت زندگی آنها کمک کند.
فوق تخصص جراحی عروق و اندوواسکولار و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ابتلا به بیماری های عروقی را ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی عنوان کرد و گفت: برخی عوامل مانند وراثت، ژنتیک و جنسیت غیرقابل تغییرند، اما بخش بزرگی از ریسک فاکتورها به رفتارها و عادات روزمره ما بستگی دارد.
مقداد قاسمی گرجی، رژیم غذایی ناسالم، مصرف مواد غذایی پرچرب و حاوی کلسترول بالا و افزایش چربی خون را از عوامل اصلی تخریب عروق دانست و گفت: همچنین کنترل قند خون در بیماران دیابتی اهمیت ویژهای دارد، زیرا قند خون بالا دیواره رگها را سفت و شکننده کرده و مسیر جریان خون را مختل میکند.
کم تحرکی از دلایل مهم بروز بیماری های عروقی است
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز عدم تحرک کافی را یکی از دلایل مهم بروز بیماریهای عروقی برشمرد و گفت: اگر فرد بسته به شرایط خود با نظر پزشک متخصص، حداقل چهار روز در هفته و هر بار حدود ۴۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشد، جریان خون بهبود یافته و مقاومت عروقی کاهش مییابد. تحرک منظم نه تنها از ابتلا به چاقی و دیابت پیشگیری میکند، بلکه نقش مستقیم در سلامت عروق دارد.
دخانیات عامل شروع و تشدید بیماری
قاسمی گرجی، مصرف دخانیات را از قویترین عوامل ابتلا و تشدید بیماری های عروقی ذکر کرد و گفت: نیکوتین و مواد شیمیایی موجود در سیگار، قلیان و مواد مخدر باعث تنگی و سختی رگها و انسداد جریان خون میشوند.
گرجی، گفت: حتی مصرف کم سیگار میتواند فرایند بیماری را شروع کند، بهویژه در افرادی که به بیماریهایی مانند برگر یا التهاب و گرفتگی رگهای دست و پا مبتلا هستند.
او، گفت: ترک مصرف دخانیات روند پیشرفت بیماری را کند میکند و شانس انسداد عروقی را به شدت کاهش میدهد. بیماران با سابقه بیماریهای قلبی یا فشار خون، در صورت مصرف سیگار، خطر آسیبهای عروقی آنها افزایش می باید.
علائم هشداردهنده بیماریهای عروقی
این فوق تخصص جراحی عروق در توضیح علائم هشداردهنده گفت: تمام اندامهای بدن برای ادامه حیات به جریان خون وابستهاند.
کاهش خونرسانی به مغز منجر به سکته مغزی میشود و اگر در اندامهای تحتانی رخ دهد، بیمار درد هنگام راهرفتن، خستگی زودرس، تغییر رنگ پا، سیاه شدن انگشتان و حتی زخمهای مزمن را تجربه میکند.
قاسمی گرجی، گفت: کاهش توان حرکتی، سردی اندام و زخمهای دیرترمیم نیز میتواند نشانه اختلال جریان خون باشد و باید هرچه زودتر توسط پزشک متخصص بررسی شود.
توصیههای پیشگیری و تغییر سبک زندگی
او، با اشاره به اینکه پیشگیری همیشه سادهتر و مؤثرتر از درمان است، گفت: با اصلاح سبک زندگی از جمله تغذیه سالم، کنترل قند و چربی خون، فعالیت بدنی منظم و پرهیز از استعمال دخانیات میتوان از ابتلا به بسیاری از بیماریهای عروقی جلوگیری کرد.
این مقام مسئول، گفت: همچنین ترک سیگار و دوری از محیطهای آلوده به دود، نقش مهمی در پیشگیری از آسیبهای عروقی دارد.
حمایت ۱۸ میلیارد تومانی از بیماران نیازمند در بیمارستان های دولتی شیراز با تلاش مددکاران
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز به مناسبت روز ملی مددکاری، گزارشی جامع از عملکرد گسترده واحد مددکاری اجتماعی در بیمارستان ها و مراکز درمانی این دانشگاه از ابتدای سال جاری تاکنون ارائه کرد .
امین نیاکان، با تأکید بر نقش حیاتی مددکاران در چرخه درمان، از توسعه خدمات مددکاری اجتماعی به بیمارستانهای غیردانشگاهی خبر داد.
نیاکان، گفت: با هدف گسترش چتر حمایتی و پیگیری موثر بیماران آسیبپذیر، واحدهای مددکاری در چهار بیمارستان غیردانشگاهی شامل بیمارستان های دکترخدا دوست، کوثر، اردیبهشت و پرتو راهاندازی شده است.
ارزیابی و مداخلات گسترده مددکاری
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در تشریح آمار مداخلات مددکاران در مراکز درمانی دانشگاهی، به ارزیابی گسترده بیماران در اورژانسها اشاره کرد و گفت: از ابتدای امسال تاکنون، مددکاران مراکز درمانی، تعداد ۴۷ هزار و ۱۲۱ بیمار گروه هدف مددکاری اجتماعی بستری در اورژانس بیمارستانها را مورد ارزیابی قرار دادهاند.
او، گفت: مددکاران مراکز درمانی طی این مدت هزار و ۷۳۶ مورد سوءرفتار و خشونت خانگی، هزار و ۶۷۲ مورد رفتارهای خود آسیب رسان و ترخیص ایمن ۱۷۵ بیمار بیخانمان و ۸۸ بیمار ناشناس و بدون هویت را مورد شناسایی، ارزیابی و پیگیری قرار دادهاند.
خدمات مشاورهای تخصصی
این مقام مسئول، با اشاره به حمایتهای مشاورهای و روانی از بیماران مبتلا به بیماریهای خاص، گفت: در حوزه مشاوره و حمایتهای تخصصی، مددکاران به سه هزار و ۵۹۲ بیمار مبتلا به سرطان، ۳۵۶ بیمار مبتلا به معلولیت و چهار هزار و ۲۳ بیمار مبتلا به انواع بیماریهای روانپزشکی خدمات لازم را ارائه کردهاند، همچنین، در طول این مدت، پنج هزار و ۳۸۵ جلسه مشاوره فردی با بیمار و همراهان بیمار در مراکز درمانی برگزار شده و ۴۹ مورد مداخله در بحران و مشاوره سوگ انجام پذیرفته است.
حمایت ۱۸ میلیارد تومانی از بیماران نیازمند و جذب خیرین
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، بخش مهمی از گزارش خود را به حوزه حمایتهای مالی اختصاص داد و اعلام کرد: در مجموع، مبلغی بالغ بر ۱۴ میلیارد تومان در قالب حمایت اقتصادی در زمان ترخیص از بیمارستان، به ۴۵ هزار و ۲۶۴ بیمار نیازمند اختصاص یافته است.
نیاکان، به موفقیت در جذب مشارکتهای مردمی اشاره کرد و گفت: با تلاشهای انجام شده بیش از ۳ میلیارد تومان آورده اقتصادی از موسسات غیردولتی و خیریهها جذب شده است.
او، گفت: علاوه بر این، بالغ بر یک میلیارد تومان نیز از محل جذب خیرین با هدف کمک به صورت حساب بیماران بستری، تامین و هزینه شده است.
تعطیلی ۴ مرکز درمانی غیرمجاز درمانی در شیراز از ابتدای دی ماه امسال تا کنون
به منظور تشدید نظارتها و برخورد قاطع با فعالیتهای درمانی غیرمجاز، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز از شناسایی و تعطیلی چهار مرکز درمانی غیرمجاز در سطح شهر شیراز از ابتدای دی ماه سال ۱۴۰۴ تا کنون خبر داد.
امین نیاکان، گفت: این اقدام در پی پایش های مستمر کارشناسان این معاونت و رسیدگی به شکایات مردمی انجام شده است.
نیاکان، گفت: از این چهار مرکز، دو مرکز به صورت غیرمجاز در حوزه دندانپزشکی و دو مرکز دیگر در زمینه خدمات زیبایی فعالیت میکردند که با تلاش کارشناسان نظارت بر درمان، اداره دندانپزشکی و کمیسیون ماده ۱۱ تعزیرات حکومتی دانشگاه شناسایی و تعطیل شدند.
او، گفت: سلامت شهروندان خط قرمز ماست و با هرگونه فعالیت غیرمجاز که سلامت مردم را به خطر بیندازد، با قاطعیت برخورد می شود و به شهروندان توصیه میشود قبل از مراجعه به مراکز درمانی، از اعتبار مجوز آنها اطمینان داشته باشند.
این مقام مسئول، گفت: این نظارتها همچنان ادامه دارد تا اطمینان حاصل شود که تمامی خدمات بهداشتی و درمانی تحت نظارت قانونی و با رعایت استانداردهای لازم ارائه میشوند.
نقش سبک زندگی در پیشگیری از یائسگی زودرس
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به تأثیر عوامل قابل اصلاح در بروز یائسگی زودرس گفت: اگرچه برخی عوامل مانند ژنتیک قابل تغییر نیست، اما اصلاح سبک زندگی شامل ترک سیگار، مدیریت استرس، تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم میتواند در پیشگیری یا بهتعویق انداختن بروز این عارضه نقش مؤثری داشته باشد.
عضو هیأت علمی گروه بیولوژی تولیدمثل دانشکده علوم و فناوریهای نوین پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه یائسگی زودرس یا نارسایی زودرس تخمدان به توقف عملکرد طبیعی تخمدانها پیش از ۴۰ سالگی اطلاق میشود، افزود: این وضعیت تنها به معنای پایان باروری نیست، بلکه یک تغییر هورمونی عمیق است که میتواند سلامت عمومی زنان را تحت تأثیر قرار دهد.
علل بروز یائسگی زودرس
ساناز علایی، گفت: عوامل ژنتیکی مانند سندرم ترنر یا سابقه خانوادگی، بیماریهای خودایمنی نظیر اختلالات تیروئید و آرتریت روماتوئید، برخی مداخلات پزشکی از جمله شیمیدرمانی، پرتودرمانی لگن و جراحیها و همچنین عواملی مانند مصرف سیگار و استرس شدید و طولانیمدت در بروز این عارضه نقش دارند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: علائم یائسگی زودرس مشابه یائسگی طبیعی است، اما اغلب بهصورت ناگهانیتر و شدیدتر بروز میکند.
علائم یائسگی زودرس چیست؟
او، گفت: قطع یا نامنظم شدن قاعدگی، گرگرفتگی، تعریق شبانه، خشکی واژن، اختلالات خواب و تغییرات خلقوخو از علائم شایع آن است و در صورت بیتوجهی میتواند خطر بروز بیماریهایی مانند پوکی استخوان، مشکلات قلبی عروقی و افسردگی را افزایش دهد.
این مقام مسئول، با تأکید بر اینکه یائسگی زودرس یکی از علل مهم ناباروری در زنان محسوب میشود، گفت: کاهش ذخیره تخمدانی در این افراد میتواند منجر به اختلال در باروری شود و به همین دلیل تشخیص زودهنگام اهمیت ویژهای دارد.
علایی، گفت: درمان جایگزینی هورمونی تحت نظر پزشک، اصلاح سبک زندگی، مشاوره تغذیهای، فعالیت بدنی منظم و حمایت روانی از جمله اقدامات مؤثر در مدیریت یائسگی زودرس است و در صورت تشخیص زودهنگام، میتوان گزینههایی مانند انجماد تخمک یا بافت تخمدان را نیز برای حفظ باروری مدنظر قرار داد.
انجام نخستین جراحی لاپاراسکوپی کیسه صفرا در بیمارستان امام حسین(ع) سپیدان
برای نخستین بار، عمل جراحی لاپاراسکوپی کیسه صفرا با موفقیت در بیمارستان امام حسین(ع) شهرستان سپیدان انجام شد.
امین نیاکان معاون درمان دانشگاه، گفت: انجام موفقیتآمیز نخستین جراحی لاپاراسکوپی کیسه صفرا در سپیدان، نتیجه تلاش های مجموعه سلامت شهرستان سپیدان و حمایت های خیرین این شهرستان برای تجهیز مراکز درمانی است و این امر بر کاهش بار مراجعه به مرکز استان و افزایش دسترسی مردم به خدمات جراحی کمتهاجمی تاثیر مثبت خواهد داشت.
رئیس بیمارستان امام حسین(ع) سپیدان، به نقش حیاتی تجهیزات نوین اشاره کرد و گفت: دستگاه لاپاراسکوپی مورد استفاده در این عمل، با حمایت و مشارکت موثر خیرین سلامت شهرستان سپیدان تامین و به مجموعه تجهیزات پزشکی بیمارستان افزوده شده است.
زهرا فروغی نیا با بیان اینکه این سرمایهگذاری در تجهیزات، نقش بسزایی در بهبود کیفیت خدمات درمانی و افزایش رضایتمندی بیماران دارد، گفت: این عمل جراحی تخصصی توسط دکتر «فاضل رجایی»، جراح عمومی، بر روی یک بیمار خانم سی ساله با تشخیص بیماری کیسه صفرا انجام شد و با موفقیت کامل به پایان رسید.
فروغی نیا، گفت: از ابتدای امسال تا کنون، کادر درمان بیمارستان توانستهاند بیش از ۸۰۰ عمل جراحی را به انجام برسانند.
او، گفت: بخش اورژانس با پذیرش بیش از ۵۵ هزار نفر مراجعهکننده، خدماترسانی گستردهای داشته و در حوزه خدمات تخصصی، بالغ بر شانزده هزار و ۵۰۰ ویزیت تخصصی صورت پذیرفته است و علاوه بر این، بیش از ۵۸ هزار نفر نیز به بخشهای پاراکلینیکی بیمارستان مراجعه کردهاند که نشاندهنده حجم بالای فعالیت و اعتماد به این مرکز درمانی است.
بینالمللیسازی آموزش از راهبردهای اساسی دانشگاه علوم پزشکی شیراز است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، بینالمللیسازی آموزش را یکی از راهبردهای اساسی و اهداف بلندمدت این دانشگاه دانست و گفت: توسعه تعاملات علمی و آموزشی با کشورهای همسایه، به ویژه در حوزه آموزش علوم پزشکی، نقش مؤثری در ارتقای جایگاه دانشگاه در سطح منطقهای و بینالمللی دارد.
سید بصیر هاشمی، در دیدار با اساتید و همکاران مجری تفاهمنامه آموزش پرستاران شهر کربلا، با تاکید بر اهمیت راهبردی بینالمللیسازی آموزش گفت: حرکت هدفمند در مسیر توسعه و بینالمللیسازی آموزش، از اولویتها و اهداف بلندمدت دانشگاه علوم پزشکی شیراز است و تحقق این رویکرد، در گرو ارتقای مستمر کیفیت علمی و آموزشی است.
هاشمی، با اشاره به ظرفیتها و توانمندیهای دانشگاه در حوزه آموزشهای بینالمللی گفت: توسعه ارتباطات علمی با کشورهای همسایه، افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان خارجی و تداوم اجرای برنامهها و طرحهای مشترک آموزشی و علمی، از محورهای اصلی دانشگاه در مسیر بینالمللیسازی آموزش به شمار میرود.
او، با قدردانی از تلاشهای اساتید و همکاران مجری این تفاهمنامه گفت: سرمایه اصلی دانشگاه، نیروی انسانی متخصص و متعهد آن است و مجموعه دانشگاه قدردان تلاش همکارانی است که با رویکردی مسئولانه و حرفهای، در حفظ اعتبار علمی و جایگاه بینالمللی دانشگاه نقشآفرینی میکنند؛ طرح آموزش پرستاران شهر کربلا در استان فارس، نمونهای موفق از این رویکرد و همکاری مؤثر است.
هاشمی، مهمترین اصل در فرآیند بینالمللیسازی دانشگاهها را حفظ و ارتقای کیفیت علمی و آموزشی دانست و گفت: استمرار و پایداری فعالیتهای بینالمللی دانشگاه، در گرو حفظ استانداردهای علمی و آموزشی در سطح مطلوب و مورد انتظار است.
مانیکا نگهداریپور معاون بینالملل دانشگاه علوم پزشکی شیراز و دکتر «مالک فریدونی مقدم» رئیس دانشکده پرستاری و مامایی حضرت فاطمه(س)، گزارشی از روند اجرای تفاهمنامه آموزش پرستاران شهر کربلا و دستاوردهای علمی و آموزشی آن ارائه دادند.
در پایان این نشست، با حضور رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز و معاون بینالملل دانشگاه، از اساتید و همکاران مجری برگزاری تفاهمنامه آموزش پرستاران شهر کربلا تقدیر به عمل آمد.
بررسی راهکارهای ارتقای سلامت و کاهش مرگومیر نوزادان و کودکان زیر پنج سال در فارس
راهکارهای ارتقای سلامت و کاهش مرگومیر نوزادان و کودکان زیر پنج سال، در نشست کمیته دانشگاهی مرگومیر کودکان یک تا ۵۹ ماهه، با حضور رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، مورد بررسی قرار گرفت.
سید بصیر هاشمی در این نشست، با تأکید بر جایگاه شاخصهای سلامت کودکان در نظامهای سلامت، مرگومیر کودکان را یکی از مهمترین و حساسترین شاخصهای توسعه سلامت در جوامع دانست.
او، با اشاره به آمارهای مقایسهای کشوری و استانی طی سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳، شایعترین علت های مرگ و میر نوزادان و کودکان زیر ۵ سال در استان فارس را حوادث و ناهنجاریهای مادرزادی عنوان کرد و گفت: حوادث ترافیکی، غرقشدگی، مسمومیتها و سقوط، سهم قابل توجهی در این آمار دارند که کاهش آنها مستلزم آموزش مستمر خانوادهها، ایمنسازی محیط زندگی کودکان و تقویت همکاریهای بینبخشی است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه بر لزوم توجه ویژه به پیشگیری، افزایش آگاهی عمومی و هماهنگی میان دستگاههای مسئول در حوزه سلامت و ایمنی کودکان تأکید کرد.
در این نشست، دکتر «اورنگ ایلامی» معاون بهداشت دانشگاه، گزارشی از اقدامات و فعالیتهای انجامشده توسط کمیته دانشگاهی مرگومیر کودکان ارائه و نقش دانشگاه در پایش و نظارت مستمر، آموزش، پژوهشهای هدفمند و توسعه همکاریهای بینبخشی را تشریح کرد.
اعضای کمیته نیز با طرح دیدگاهها و پیشنهادهای خود، بر ضرورت تقویت تعاملات بینبخشی، افزایش تختهای مراقبت ویژه کودکان، توسعه آموزشهای خانوادهمحور و اجرای مداخلات اجتماعی مؤثر بهمنظور کاهش مرگومیر کودکان زیر پنج سال تأکید کردند.
انجام بیش از ۴۶ هزار بازرسی بهداشت حرفهای از صنایع و کارگاهها در ۹ ماه گذشته امسال
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، از انجام ۴۶ هزار و ۳۲۰ مورد بازرسی بهداشت حرفهای از صنایع، کارخانجات و کارگاههای تحت پوشش دانشگاه در ۹ ماه گذشته سال جاری خبر داد.
اورنگ ایلامی، با اشاره به اهمیت صیانت از سلامت شاغلین و پیشگیری از بیماریها و حوادث ناشی از کار گفت: کارشناسان بهداشت حرفهای دانشگاه در ۹ ماه گذشته امسال از ۴۶ هزار و ۳۲۰ واحد صنعتی، تولیدی و کارگاهی بازدید کرده و وضعیت بهداشت کار و عوامل زیانآور شغلی مؤثر بر سلامت شاغلین را مورد ارزیابی قرار دادند.
ایلامی، گفت: در جریان این بازرسیها، ۱۱ هزار و ۳۲۸ مورد اخطار بهداشتی به کارفرمایان به منظور رفع نواقص، بهبود شرایط محیط کار و ارتقای سطح سلامت نیروی کار صادر شده است.
او، گفت: ۱۸ واحد صنعتی و کارگاهی به دلیل رعایت نکردن الزامات بهداشت حرفهای و بیتوجهی به سلامت شاغلان، برای پیگیری قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند.
این مقام مسئول در دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تاکید بر نقش نظارتهای مستمر در کاهش بیماریهای ناشی از کار بیان کرد: کنترل عوامل فیزیکی، شیمیایی، ارگونومیک و بیولوژیک محیط کار، استفاده از وسایل حفاظت فردی و آموزش شاغلین از مهمترین محورهای بازرسیهای انجامشده بوده است.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: همکاری کارفرمایان و کارگران در اجرای ضوابط بهداشت حرفهای، نقش موثری در ارتقای بهرهوری، کاهش بیماریهای شغلی و حفظ سرمایه انسانی دارد.
صدور ۶۸ پروانه بهره برداری موسسات درمانی جدید در فارس از ابتدای امسال تاکنون
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، از ابتدای امسال تاکنون، پروانه بهره برداری ۶۸ موسسه درمانی جدید در بخش خصوصی از سوی اداره ارزیابی و صدور پروانه های این معاونت صادر شده است.
امین نیاکان، با تاکید بر حمایت از کارآفرینی و توسعه اشتغال در بخش سلامت، گفت: با توجه به وجود ظرفیت های بی شمار در حوزه سلامت فارس، بستر ایجاد اشتغال و کارآفرینی در این حوزه فراهم است.
نیاکان، با اشاره به اینکه توسعه اشتغال در بخش سلامت، در چهارچوب قانون و مقررات و با بهره گیری از ظرفیت های بخش خصوصی در مجموعه دانشگاه علوم پزشکی شیراز در حال انجام است، گفت: صدور پروانه های بهره برداری این موسسه ها در اداره ارزیابی و صدور پروانه های معاونت درمان انجام می شود.
این مقام مسئول، گفت: تمدید ۱۹۰ پروانه موسسه درمانی، صدور موافقت اصولی با ۱۷۶ موسسه جدید، افزایش بخش و تجهیزات سرمایه ای و بررسی ۴۷۵ نقشه فضای فیزیکی موسسات درمانی، بخش دیگری از عملکرد اداره ارزیابی و صدور پروانه های معاونت درمان از ابتدای سال جاری تاکنون بود که دکتر نیاکان به آن اشاره کرد.
او، با اشاره به اینکه تمامی فرایندهای مرتبط با صدور، موافقت اصولی و پروانه بهره برداری و فرآیندهای مربوط به تغییرات موسسات تنها از طریق سامانه «صدور پروانه ها و مدیریت اطلاعات موسسات» وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام می شود، گفت: علاوه بر موافقت اصولی و صدور پروانه بهره برداری، تمامی فرایندهای موسسات پزشکی پروانه دار از جمله درخواست بهره برداری، تغییر مسوول فنی و موسس، ابطال پروانه موسسه، تعطیلی موقت موسسه، تغییر نشانی و کارکنان، تمدید پروانه بهره برداری، مسوول فنی و درخواست بهره برداری بخش جدید، تنها با سامانه یاد شده انجام می شود.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه این سامانه ابزار نظارتی مهمی بر شیوه صدور پروانه های بهره برداری و عملکرد کمیسیون ماده ۲۰ به عنوان نهاد قانونی مستقر در دانشگاه است، گفت: نظارت، ابزاری قدرتمند در راستای ارتقای کیفیت خدمات درمانی و کاهش وقایع ناخواسته در امور درمانی است.
نیاکان، گفت: متقاضیان می توانند برای اطلاع از فرآیند نام نویسی و یا ارسال درخواست به سامانه صدور پروانه ها به نشانی http://parvaneh.behdasht.gov.ir مراجعه کنند.
او، گفت: با توجه به پراکندگی جمعیتی در استان و نیاز مردم به دریافت خدمات پزشکی، توسعه ارائه خدمات درمانی در تمامی ابعاد لازم به ویژه تجهیزات پزشکی در سراسر استان در دستور کار مجموعه دانشگاه علوم پزشکی شیراز قرار دارد.
رضایتمندی کارکنان سلامت، اولویت راهبردی مدیریت دانشگاه
رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، ارتقای رضایتمندی کارکنان حوزه سلامت بهویژه جامعه پرستاری را از اولویتهای اصلی مدیریت دانشگاه برشمرد و گفت: رضایتمندی کارکنان سلامت، محور برنامهریزیها و تصمیمگیریهای مدیریتی دانشگاه است.
در نشست شورای هماهنگی پرستاری، با قدردانی از تلاشها و فداکاریهای کادر سلامت به ویژه در شرایط سخت و بحرانها، گفت: نیروی انسانی، مهمترین سرمایه هر سازمان است و مجموعه مدیریتی دانشگاه با رویکردی جدی، ارتقای رضایتمندی کارکنان حوزه سلامت را دنبال میکند.
سید بصیر هاشمی، گفت: طی این مدت، گامهای مؤثری در راستای بهبود وضعیت رفاهی کارکنان و پرستاران برداشته شده و دانشگاه علوم پزشکی شیراز اکنون در زمره سه دانشگاه برتر کشور در زمینه پرداخت بهموقع مطالبات پرستاری قرار دارد.
هاشمی، همچنین از جذب بیش از دو هزار نیروی جدید در مجموعه سلامت استان فارس از طریق آزمون استخدامی اخیر خبر داد و گفت: بخش قابل توجهی از این استخدامها به گروه پرستاری اختصاص یافته و با ورود این نیروها، بخش مهمی از کمبود نیروی انسانی در این حوزه جبران می شود.
او، با تاکید بر نقش تعامل و همافزایی میان سه رکن اصلی حوزه پرستاری استان شامل نظام پرستاری، دانشکده پرستاری و مدیریت پرستاری دانشگاه، از تلاشهای انجام شده تقویت این همکاریها قدردانی کرد و گفت: طی یکسال گذشته، با تقویت مشارکت و تعامل این سه بخش، اقدامات مؤثری برای رفع مشکلات و بهبود شرایط جامعه پرستاری انجام شده است.
این مقام مسئول، اجرای طرح الکترونیکیسازی مستندات پرستاری در استان فارس را از دیگر اقدامات مهم دانشگاه برشمرد و گفت: این طرح، گامی مؤثر در جهت مدیریت بهینه زمان پرستاران، کاهش بار مستندسازی و ارتقای کیفیت خدمات درمانی به بیماران محسوب میشود.
زهرا جمشیدی مدیر پرستاری دانشگاه، دکتر «مالک فریدونیمقدم» رئیس دانشکده پرستاری و مامایی حضرت فاطمه(س) و دکتر «محمدجواد جوکار» رئیس هیئتمدیره نظام پرستاری شیراز، ضمن ارائه گزارشی از اقدامات یکساله اخیر، از حمایت و همراهی تیم مدیریتی دانشگاه در پیگیری مطالبات پرستاران قدردانی کردند.
همچنین سایر اعضای شورای هماهنگی پرستاری، به بیان دیدگاهها و دغدغههای خود در حوزههایی همچون کمبود نیروی کمکپرستاری و راهکارهای جذب نیرو، الکترونیکیسازی مستندات پرستاری، ارتقای توانمندیهای حرفهای کارکنان و مسائل رفاهی پرستاران پرداختند.
تاکید بر اطلاعرسانی گسترده درباره طرح مهر درمان در شهرستانهای فارس
نشست هم اندیشی مدیر امور بیماری ها و مراکز تشخیصی و درمانی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز با مسوولان بیمارستان های قطب درمانی شهرستانهای استان فارس با محوریت توسعه و ارتقای کیفیت اجرای طرح ملی «مهر درمان»، به صورت وبینار برگزار شد.
در این نشست وبیناری، دکتر «فرشاد فلاحتی» مدیر امور بیماری ها و مراکز تشخیصی و درمانی معاونت درمان دانشگاه، ضمن تشریح اهداف و دستاوردهای طرح «مهر درمان»، بر اهمیت همافزایی میان قطبهای درمانی و سایر بیمارستان های شهرستانها برای ارتقای سطح خدمات درمانی در استان تاکید کرد.
فلاحتی، در این نشست چالشها، نیازمندیها و راهکارهای بهبود اجرای طرح «مهر درمان» در شهرستانها مورد بررسی قرار گرفت و انتظارات مجموعه معاونت درمان دانشگاه از بیمارستان های قطب درمانی درباره نحوه اجرای مطلوب این طرح تبیین شد.
او، بر ضرورت اطلاعرسانی گسترده و موثر در سطح شهرستانها درباره خدمات و مزایای طرح «مهر درمان» تأکید کرد تا هماستانیها بتوانند آگاهانهتر از این خدمات بهرهمند شوند.
مدیر امور بیماری ها و مراکز تشخیصی و درمانی معاونت درمان دانشگاه، گفت: از ابتدای آغاز طرح مهر درمان تاکنون، بیش از ۲۰ هزار خدمت درمانی به مردم استان فارس ارائه شده که این امر بیانگر استقبال چشمگیر شهروندان و اثربخشی اجرای طرح در مناطق مختلف استان است.
در ادامه نشست، موضوعاتی پیرامون نحوه پرداختهای مالی طرح مهر درمان و چگونگی ثبت دقیق اطلاعات خدمتگیرندگان نیز مطرح و مورد تبادل نظر قرار گرفت تا فرایند اجرای طرح از نظر فنی و اداری منسجمتر ادامه یابد.
این نشست به منظور سیاستهای معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز و با هدف بهبود کیفیت خدمات درمانی و گسترش عدالت سلامت در سراسر استان برگزار شد.
استرس مزمن چه آسیبی به مغز می رساند ؟
استرس یکی از واکنشهای طبیعی بدن انسان در برابر شرایط تهدیدکننده یا چالشبرانگیز است؛ مغز بهعنوان مرکز اصلی پردازش اطلاعات و کنترل پاسخهای فیزیولوژیک، نقش کلیدی در آغاز و تنظیم پاسخ استرسی ایفا میکند.
این پاسخ در کوتاهمدت میتواند سازگارانه باشد، اما تداوم آن پیامدهای منفی قابل توجهی برای عملکرد مغز به همراه دارد.
هنگام مواجهه با استرس، مغز با فعالسازی سیستم عصبی سمپاتیک و محور «هیپوتالاموس هیپوفیز آدرنال (HPA)، منجر به ترشح هورمونهایی مانند آدرنالین و کورتیزول میشود.
این هورمونها بدن را در وضعیت «هشدار» قرار داده و موجب افزایش ضربان قلب، هوشیاری، تمرکز و سرعت واکنش میشوند.
چنین پاسخی در شرایط حاد و کوتاهمدت برای بقا ضروری و مفید است.
اثرات استرس مزمن بر ساختار و عملکرد مغز
در صورتی که استرس بهصورت مزمن و طولانیمدت ادامه یابد، ترشح مداوم کورتیزول میتواند آثار مخربی بر سلولهای عصبی داشته باشد.
پژوهشها نشان دادهاند که استرس مزمن با کاهش عملکرد بخشهایی از مغز مانند:هیپوکامپ (مرتبط با حافظه و یادگیری)قشر پیشپیشانی (مرتبط با تصمیمگیری و کنترل هیجانات)همراه است؛ این تغییرات میتوانند منجر به افت توانایی شناختی، کاهش تمرکز و اختلال در تصمیمگیری شوند.
استرس و تعادل شیمیایی مغز
استرس مداوم تعادل انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین، دوپامین و نورآدرنالین را بر هم میزند.
این اختلال شیمیایی زمینهساز بروز علائمی نظیر اضطراب، بیقراری، نوسانات خلقی و در موارد شدیدتر، اختلالات روانی مانند افسردگی و اختلالات اضطرابی میشود.
تأثیر استرس بر خواب و چرخه معیوب آن
یکی از پیامدهای شایع استرس مزمن، کاهش کیفیت و کمیت خواب است. اختلال خواب موجب تضعیف فرآیندهای ترمیمی مغز شده و خود به عاملی برای تشدید استرس و کاهش عملکرد شناختی تبدیل میشود.
این چرخه معیوب میتواند در بلندمدت سلامت روان و مغز را بهطور جدی تهدید کند.
مدیریت استرس
یکی از مؤثرترین روشها برای کاهش استرس، آرامسازی ذهن و بدن است. تمرینهای تنفس عمیق، مانند دم چهار ثانیهای از بینی و بازدم شش ثانیهای از دهان، میتواند در عرض چند دقیقه احساس آرامش ایجاد کند.
ریلکسیشن عضلانی، یعنی منقبض و سپس رها کردن عضلات از پا تا سر، به کاهش تنشهای جسمی کمک میکند و تمرین ذهنآگاهی یا «Mindfulness» نیز با تمرکز کامل روی لحظه حال، صداها، تنفس و بدن، بدون قضاوت، ذهن را از آشفتگیها آزاد میکند.
گوش دادن به موسیقی آرام یا صداهای طبیعت نیز اثر مشابهی دارد و حس آرامش را تقویت میکند.
فعالیت های بدنی و سبک زندگی سالم
فعالیت بدنی نیز نقش مهمی در کاهش استرس دارد. حتی ورزش سبک و منظم، مانند پیادهروی روزانه، یوگا، شنا یا دوچرخهسواری، میتواند اثرات مثبتی بر روان داشته باشد. این فعالیتها باعث ترشح اندورفین میشوند و بهطور طبیعی اضطراب و استرس را کاهش میدهند.
علاوه بر ورزش، اصلاح سبک زندگی اهمیت زیادی دارد؛ خواب منظم، کاهش مصرف کافئین و قند، برنامهریزی روزانه، استراحتهای کوتاه بین فعالیتها و محدود کردن استفاده از شبکههای اجتماعی، همگی به کنترل استرس کمک میکنند.
حمایت روانی و اجتماعی نیز بخش مهمی از مدیریت استرس است. گفتگو با دوستان یا اعضای خانواده، مشاوره با روانشناس و حضور در گروههای حمایتی، امکان کاهش فشارهای روانی را فراهم میکند. یاد گرفتن مهارت «نه گفتن» و درخواست کمک بدون احساس ضعف، نیز از جمله ابزارهایی است که فرد را در مواجهه با شرایط پراسترس توانمند میکند.
شناخت علائم استرس شدید
شناخت علائم استرس شدید نیز ضروری است، زیرا این وضعیت میتواند به جسم، روان و رفتار فرد آسیب بزند.
تپش قلب، سردرد، تنش عضلانی، اختلال خواب و لرزش بدن از جمله نشانههای جسمی استرس هستند.
از نظر روانی، اضطراب و بیقراری شدید، زودرنجی، احساس درماندگی، کاهش تمرکز و افکار منفی مداوم شایعاند.
رفتارهایی مانند پرخوری یا بیاشتهایی، کنارهگیری اجتماعی، مصرف بیشازحد سیگار یا مواد و اهمالکاری نیز میتواند نشانه استرس بالا باشد.
اولین گام در کاهش استرس
اولین گام در کاهش استرس، توقف و آگاهی است؛ یعنی قبول کنیم که تحت استرس هستیم، منبع آن را شناسایی کنیم و با شروع تنفس عمیق، اثر فوری آرامبخشی را تجربه کنیم. بدون آگاهی از وضعیت روانی، هیچ تکنیکی بهطور مؤثر عمل نخواهد کرد.
استرس مزمن میتواند زمینهساز بیماریهای جدی مانند اضطراب و افسردگی مزمن، فشار خون بالا، بیماریهای قلبی، دیابت، سندرم روده تحریکپذیر، اختلالات خواب و تضعیف سیستم ایمنی شود.
درمان استرس مزمن شامل
رواندرمانی، اصلاح سبک زندگی، در صورت نیاز دارودرمانی و استفاده مستمر از تکنیکهای مدیریت استرس است.
چند گام ساده برای کاهش استرس
در زندگی روزمره نیز میتوان با روشهای ساده استرس را کاهش داد. پنج نفس عمیق، نوشیدن آب، قدم زدن کوتاه، نوشتن افکار روی کاغذ، قطع موقت موبایل، تماس با یک فرد امن، گوش دادن به موسیقی آرام یا دیدن محتوای مثبت، همگی ابزارهایی هستند که به سرعت حس آرامش و تعادل روانی را بازمیگردانند.
مدیریت استرس نیازمند توجه، تمرین و صبر است، اما با ترکیب آرامسازی، فعالیت بدنی، اصلاح سبک زندگی و حمایت اجتماعی و کمک گرفتن از فرد متخصص، میتوان سلامت جسم و روان را حفظ و زندگی آرامتر و رضایتبخشتری داشت.
روح الله زاهدیان
عضو هیات علمی گروه علوم اعصاب دانشکده علوم و فن آوری های نوین پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز
برگزاری نشست رسیدگی به دغدغههای دبیران شوراهای صنفی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز
نشست رسیدگی به دغدغههای دبیران شوراهای صنفی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با حضور دکتر «سید بصیر هاشمی» رئیس دانشگاه، مشاور عالی رئیس دانشگاه و معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه برگزار شد.
رئیس دانشگاه در این نشست با تأکید بر اهمیت تعامل سازنده میان دانشجویان و هیأت رئیسه، گفت: فضای ارتباطی مطلوب و مثبتی میان دانشجویان و مسئولان دانشگاه شکل گرفته است که این امر نقش مؤثری در شناسایی و رفع دغدغهها دارد.
سید بصیر هاشمی، گفت: استاد و دانشجو در یک محیط آموزشی مشترک زندگی و فعالیت میکنند و این تعامل نزدیک، میتواند فرآیند حل چالشها را تسریع کرده و به ارتقای کیفیت آموزش و خدمات دانشگاه منجر شود.
هاشمی،گفت: شوراهای صنفی، مسیر ارتباطی مؤثر میان دانشگاه و دانشجویان هستند و با همکاری دبیران این شوراها و همراهی مسئولان دانشگاه، امیدواریم دغدغههای دانشجویان در کوتاهترین زمان ممکن بررسی و مرتفع شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه این دانشگاه از دانشگاههای پرافتخار کشور به شمار میرود، گفت: این افتخار حاصل تلاش مشترک مسوولان، اساتید، کارکنان و دانشجویان است و دانشجویان میتوانند با کسب علم، مهارت و مسوولیت پذیری، بر این افتخارات بیفزایند.
او، گفت: از دبیران شوراهای صنفی دانشجویان به دلیل حس مسوولیت پذیری و پیگیری مطالبات دانشجویی قدردانی کرد.
مشاور عالی رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز در این نشست با اشاره به نقش محوری شوراهای صنفی گفت: دبیران شوراهای صنفی، نمایندگان مستقیم دانشجویان هستند و دغدغهمندی و پیگیری مطالبات آنان شایسته تقدیر است.
کوروش عزیزی، گفت: با وجود محدودیتهای اعتباری، دانشگاه با تمام توان در مسیر رسیدگی به مسائل و دغدغههای دانشجویان گام برمیدارد.
عزیزی، دانشجویان را سرمایههای اصلی توسعه کشور دانست و گفت: آینده مدیریت و پیشرفت کشور در گرو توانمندی علمی و فکری دانشجویان است و حمایت از آنان، وظیفهای اساسی محسوب میشود.
همچنین در این نشست معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به پیگیری برای ایجاد «اتاق فکر دانشجویی» با حمایت رئیس دانشگاه، گفت: دانشجویان باید مطالبهگر باشند و با آگاهی و پیگیری، حقوق و مطالبات خود را دنبال کنند.
عبدالخالق کشاورزی، از اجرای طرحهای بهسازی، نوسازی و تجهیز برخی خوابگاههای دانشجویی خبر داد و گفت: دانشگاه تلاش کرده است با بهکارگیری ظرفیتهای موجود، شرایط رفاهی دانشجویان را در حوزههای مختلف بهبود بخشد.
در پایان این نشست، دبیران شوراهای صنفی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز با طرح دیدگاهها، دغدغهها و پیشنهادهای خود، خواستار حمایت و توجه بیشتر مسوولان دانشگاه برای بهبود وضعیت رفاهی و معیشتی دانشجویان شدند.
همچنین مدیران معاونت توسعه مدیریت و منابع و معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه، توضیحاتی در خصوص حوزههای مرتبط ارائه دادند.
تولد ۱۰۳۴ نوزاد در سه ماهه سوم سال ۱۴۰۴ در بیمارستان مادر و کودک شوشتری
در سه ماهه سوم امسال، هزار و ۳۴ نوزاد در بیمارستان مادر و کودک شوشتری به روش زایمان طبیعی و سزارین متولد شدند.
رئیس بیمارستان، با اعلام این خبر گفت: اجرای سیاست های افزایش جمعیت و باروری، در سه ماهه سوم امسال، هزار و ۳۴ زایمان در بیمارستان مادر و کودک شوشتری انجام شد که ۴۵۰ زایمان به روش طبیعی انجام شده است.
اشکان نیک آیین، با اشاره به برگزاری کلاس آمادگی مادران در سه ماهه سوم امسال، گفت: کلاس آمادگی مادران در نوبت کاری صبح در روزهای هفته برگزار می شود که با استقبال هزار و ۳۵۷ مادر باردار همراه بوده است.
نیک آیین، گفت: بیشترین نیاز مادران باردار در هنگام بارداری و زایمان، اعتماد به تیم بهداشتی و درمانی است؛ مادران با برقراری ارتباط موثر با ماماهای خود در کلاس های آموزشی، این ترس ناشناخته را از خود دور می کنند و با شرکت در کلاس های آموزشی، فضای بلوک زایمان و زایمان فیزیولوژیک را می بینند و در روز زایمان به محیطی آشنا قدم می گذارند که این اقدامات در حمایت روحی و روانی مادر تاثیر فراوانی دارد.
لزوم برنامهریزی هدفمند و مستمر برای تداوم ارائه مطلوب خدمات سلامت
نشست وبکنفرانسی رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز با مسوولان بهداشت و درمان شهرستانهای استان فارس، صبح امروز سهشنبه ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ برگزار شد و مهمترین موضوعات مرتبط با سلامت استان مورد بررسی قرار گرفت.
رئیس دانشگاه در این نشست، با قدردانی از تلاشها و خدمات مسوولان و کارکنان نظام سلامت در سطح شهرستانهای استان در ماههای گذشته، بر ضرورت برنامهریزی مستمر و منسجم برای تداوم ارائه خدمات سلامت با بالاترین کیفیت به مردم و بیماران تأکید کرد.
سید بصیر هاشمی، با اشاره به حساسیت مدیریت خدمات سلامت گفت: ارائه مطلوب خدمات بهداشتی و درمانی نیازمند برنامهریزی مداوم، هماهنگی بینبخشی و آمادگی مستمر است و با همراهی و همکاری مسوولان بهداشت و درمان شهرستانهای استان میتوان چالشها را بهدرستی مدیریت کرد. تیم مدیریتی دانشگاه نیز در مسیر تأمین و جذب منابع مورد نیاز برای ارتقای خدمات سلامت، با جدیت در حال پیگیری است.
هاشمی، با اشاره به سفرهای اعضای هیأترئیسه دانشگاه به شهرستانهای مختلف استان گفت: اجرای مصوبات این سفرها با هدف رفع مسائل، بهبود زیرساختها و ارتقای روند ارائه خدمات سلامت، در دستور کار دانشگاه قرار دارد و تلاش میشود با تعامل، همفکری و پیگیری مستمر، مشکلات موجود کاهش یابد.
او، از تدوین برنامههای منسجم و هدفمند برای ارائه خدمات سلامت در ایام نوروز خبر داد و گفت: این برنامهها بهصورت منظم به مسوولان بهداشت و درمان شهرستانهای استان و واحدهای تابعه دانشگاه ابلاغ میشود تا هماهنگی لازم برای خدمترسانی مؤثر و پاسخگو به مردم فراهم شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه، از مسئولان بهداشت و درمان شهرستانهای استان خواست با نگاه آیندهنگرانه و مبتنی بر نیازهای واقعی، برنامهریزیهای لازم را در حوزههای تحت پوشش خود برای ارتقای کیفیت، دسترسی و رضایتمندی خدمات سلامت انجام دهند.
در این نشست، جمعی از مسئولان بهداشت و درمان شهرستانهای استان نیز گزارشی از روند ارائه خدمات به مراجعان و بیماران ارائه کردند و درباره راهکارهای بهبود خدمات سلامت، هماندیشی و تبادل نظر شد.
این نشست با حضور دکتر «سید بصیر هاشمی» رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز، دکتر «اکبر اجرایی» رئیس حوزه ریاست دانشگاه و دکتر «سید حمیدرضا هدایتی» مشاور معاون بهداشت دانشگاه، دکتر «محمدجواد مرادیان» معاون اجرایی معاون بهداشت دانشگاه در دفتر ریاست دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز برگزار شد.
گزارش جامع عملکرد یکساله مدیریت امور پشتیبانی و رفاهی دانشگاه
مدیر امور پشتیبانی و رفاهی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تشریح عملکرد یکساله این مدیریت، از اجرای مجموعهای از اقدامات هدفمند در حوزه خدمات پشتیبانی، رفاهی، تغذیه، ورزش، بیمه و طرح های عمرانی خبر داد و این اقدامات را گامی موثر به منظور ارتقای کیفیت خدمات، افزایش رضایت کارکنان و تقویت کارآمدی نظام پشتیبانی دانشگاه عنوان کرد.
مهدی فرجی کوجردی، با اشاره به نقش این مدیریت در پشتیبانی از مأموریتهای آموزشی، پژوهشی، بهداشتی و درمانی دانشگاه گفت: مدیریت امور پشتیبانی و رفاهی صرفاً یک واحد اجرایی نیست، بلکه ستون پنهان، اما اثرگذار پایداری سازمان بهشمار میرود.
کوجردی، گفت: بر همین اساس، در یک سال گذشته تلاش کردیم با نگاهی راهبردی و برنامه محور، خدمات پشتیبانی را از سطح اقدامات روزمره به سطحی از کارآمدی، پاسخگویی و اثربخشی پایدار ارتقا دهیم.
او، گفت:در این مسیر، تمرکز اصلی ما بر سه محور کلیدی شامل ارتقای کیفیت امور پشتیبانی و رفاهی، توسعه زیرساختهای رفاهی و تغذیهای و همچنین اصلاح و شفافسازی فرآیندهای مالی، قراردادی و نظارتی بوده، رویکردی که در اغلب شاخصهای عملکردی به نتایج ملموس و قابل دفاع منجر شده است.
ارتقای کارایی خدمات پشتیبانی با تأکید بر بهرهوری و مدیریت هزینه
مدیر امور پشتیبانی و رفاهی دانشگاه با اشاره به اصلاح فرآیندها در حوزه خدمات عمومی گفت: در بخش حملونقل، با بازنگری ساختار خدمات و اتخاذ رویکردی بهرهورانه، تعداد خودروهای عملیاتی کاهش یافت و همزمان با مدیریت هزینهها، حقوق و مزایای رانندگان استیجاری افزایش پیدا کرد.
اجرای طرح اسنپ سازمانی نیز به عنوان یک راهکار نوین، ضمن افزایش رضایت کاربران، موجب بهینهسازی هزینهها و تسهیل دسترسی به خدمات حملونقل شد.
در مجتمع ولایت، ماهیانه حدود ۵۵ هزار پرس غذا به کارکنان ارائه شد که با قیمتی به مراتب کمتر از رستوران های سطح شهر و به صورت نیمبها در اختیار پرسنل قرار می گرفت؛ اقدامی که در شرایط اقتصادی موجود، نقش مهمی در حمایت معیشتی از کارکنان ایفا کرده است، همچنین با اتمام تعمیرات آشپزخانه و انتخاب پیمانکار جدید، در دیماه سال جاری فرآیند طبخ غذا و کیفیت آن ارتقا می یابد.
جهش قابل توجه در خدمات رفاهی، بیمهای و معیشتی کارکنان
فرجی کوجردی، افزایش چشمگیر سرانههای رفاهی و ورزشی را از برجستهترین دستاوردهای یکسال گذشته دانست و گفت: در یک سال اخیر، سرانه رفاهی کارکنان با رشد ۲۵۶ درصدی و سرانه ورزشی با افزایش ۲۷۵ درصدی همراه بود که آمار بیانگر تغییر رویکرد مدیریت کلان دانشگاه نسبت به مقوله رفاه، نشاط سازمانی و توجه به سرمایه انسانی است.
کوجردی، گفت: در حوزه خدمات بیمهای نیز دامنه تعهدات بیمه عمر کارکنان ۱۰۰ درصد افزایش یافت و مبلغ ۱۰ میلیارد ریال برای بیمه عمر بازنشستگان اختصاص داده شد.
او، گفت: همزمان تلاش شد فرآیند بهرهمندی کارکنان از خدمات بیمهای تسهیل و شفافسازی شود.
مدیر امور پشتیبانی و رفاهی دانشگاه با اشاره به سایر اقدامات حمایتی، گفت: پرداخت پاداشهای ازدواج، فرزندآوری و کمک هزینه فرزند دارای معلولیت، افزایش حق مسکن از ۳۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۵۰ هزار تومان و همچنین افزایش ۱۳ درصدی استفاده از باغات، مهمانسراها و مراکز اقامتی، از جمله اقداماتی است که بهطور مستقیم بر ارتقای رضایت کارکنان اثرگذار بوده است.
این مقام مسئول، گفت: مهمانسرای بهاران کیش پس از بهسازی و ارتقای کیفیت خدمات، با ظرفیت ۲۲ واحد اقامتی در ایام نوروز به بهرهبرداری رسید و با استقبال قابل توجه کارکنان مواجه شد.
افتخارات ورزشی و توسعه زیرساختهای اجتماعی دانشگاه
فرجی کوجردی، با اشاره به ماموریت این مدیریت به عنوان متولی ورزش کارکنان موفقیتهای ورزشی کارکنان گفت: کسب مقام قهرمانی در رنکینگ تیمی در میان تمامی دانشگاههای علوم پزشکی کشور و همچنین کسب مقام قهرمانی در چهارمین المپیاد ورزشی کشوری کارکنان در رشتههایی نظیر شنا، بدمینتون، آمادگی جسمانی و تنیس روی میز ـ با افزایش چهاربرابری مدالهای طلای کسبشده نسبت به المپیاد قبل و نیز کسب مقام سوم در رشته شطرنج، جلوهای از توانمندی، همبستگی و نشاط سرمایه انسانی دانشگاه است.
کوجردی، گفت: ایجاد تعاونی مصرف کارکنان با هدف تأمین کالاهای ضروری با قیمت مناسب و راهاندازی تعاونی مسکن کارکنان بهمنظور حمایت از تأمین مسکن پرسنل، از جمله اقدامات زیرساختی و ماندگار در حوزه رفاه سازمانی محسوب میشود.
اجرای طرح های عمرانی و توسعه زیرساختهای تغذیه
او،گفت: تغییر کامل ورودی ساختمان مرکزی و تونل نور، اجرای آبنمای جدید، نصب تلویزیون شهری ۲۴ متری و اجرای طرح ایمنسازی مراکز درمانی، بهداشتی و آموزشی، از جمله پروژههایی است که علاوه بر ارتقای زیبایی بصری، به بهبود ایمنی و کیفیت فضاهای دانشگاهی منجر شده است.
این مقام مسئول، از بازطراحی و بهسازی باغات دانشگاه با مشارکت بخش خصوصی به عنوان یکی از اقدامات جدید در راستای ارتقای فضاهای رفاهی یاد کرد و گفت: در حوزه تغذیه، طرح کترینگ مرکزی صدرا با انتخاب مشاور، تهیه نقشهها و جانمایی تجهیزات در حال پیشرفت است.
کوجردی، گفت: آشپزخانه بیمارستان بوستان با هدف پخت روزانه ۷۰۰۰ پرس غذا تجهیز و آمادهسازی شده و عملیات ساخت آشپزخانه بیمارستان استاد محرری با هدف پخت روزانه ۸۰۰۰ پرس غذا تا پایان سال جاری آغاز شده است.
افق پیشرو؛ از طرح های رفاهی تا طرحهای ملی «فاو»
مدیر امور پشتیبانی و رفاهی دانشگاه با تشریح برنامههای آینده این مدیریت گفت: راهاندازی کامل کترینگ مرکزی صدرا با هدف ارائه خدمات تغذیهای به بیماران، دانشجویان و کارکنان، ادامه بهسازی آشپزخانهها، توسعه مراکز اقامتی کارکنان و اعضای هیأت علمی و بازسازی مراکز اقامتی در کیش، مشهد و شیراز، از برنامههای اولویتدار سال آینده است.
او، گفت: در کنار این اقدامات، پروژههای راهبردی و ملی نظیر مرکز اقامتی سعدی و پردیس رفاهی–ورزشی آفتاب صدرا بهعنوان یکی از بزرگترین طرحهای آینده دانشگاه، نقش مهمی در توسعه پایدار زیرساختهای رفاهی، فرهنگی و اجتماعی ایفا می کند.
فرجی کوجردی، گفت: هدف نهایی ما، ایجاد سیستم پشتیبانی است که چابک، شفاف، پاسخگو و در شأن کارکنان و اعضای دانشگاه باشد.
با تداوم این مسیر و اتکا به برنامهریزی دقیق، مشارکت کارکنان و حمایت های مسئولین ارشد دانشگاه، اطمینان داریم که حوزه پشتیبانی و رفاهی میتواند نقشی مؤثرتر از گذشته در ارتقای سرمایه انسانی و تحقق اهداف کلان دانشگاه ایفا کند.
برگزاری مراسم روپوش سفید دانشجویان بینالملل دانشگاه علوم پزشکی شیراز
مراسم روپوش سفید دانشجویان بینالملل دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با حضور مشاور عالی دانشگاه، معاون بین الملل، جمعی از اعضای هیات علمی و مسئولان دانشگاه با هدف تأکید بر تعهد حرفهای، اخلاق پزشکی و آغاز ورود به عرصه آموزش های بالینی برگزار شد.
مشاور عالی رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در این مراسم با اشاره به جایگاه ممتاز دانشگاه در سطح ملی و بینالمللی، گفت: این دانشگاه یکی از مراکز معتبر آموزش علوم پزشکی در کشور و جهان است و دانشجویان بینالملل نقش مهمی در معرفی ظرفیتها و توانمندیهای علمی آن ایفا میکنند.
کوروش عزیزی، گفت: این روپوش سفید نه تنها نمادی از پاکی و دانش است، بلکه یادآوری دائمی از مسئولیت سنگین ما در برابر بیماران، خانوادههایشان و کل جامعه است.
عزیزی، گفت: دانشجویان، با پوشیدن این روپوش، وارد مرحلهای جدید میشوند که در آن، همدلی، احترام به کرامت انسانی، رازداری و اولویت دادن به منافع بیمار بر همه چیز مقدم است.
معاون بینالملل دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز با اشاره به مراسم قرائت عهدنامه پزشکی، این مراسم را نمادی از تعهد اخلاقی دانشجویان عنوان کرد و گفت: این عهدنامه پزشکی که امروز قرائت میکنید، شما را ملزم میکند تا همیشه در مسیر عدالت، انصاف و خدمت خالصانه و بدون توجه به نژاد، مذهب، ملیت یا وضعیت اجتماعی بیماران گام بردارید.
مانیکا نگهداری پور، گفت: کلماتی که در مراسم قرائت عهدنامه پزشکی عنوان می شود، نه تنها یک تعهد رسمی، بلکه یک پیمان قلبی و عمیق با بشریت بوده کلماتی که یادآور میشوند پزشکی حرفهای است که در آن، دانش با انسانیت آمیخته میشود و هر تصمیم میتواند زندگی یک انسان را نجات دهد یا بهبود بخشد.
نگهداری پور، گفت: این عهدنامه به یاد میآورد که در برابر درد و رنج بیماران، هیچ مرزی وجود ندارد و وظیفه ما، ارائه مراقبت برابر و با کیفیت برای همه است.
او، گفت: دانشجویان با قرائت این کلمات مقدس، نه تنها به حرفه پزشکی وارد میشوند، بلکه به یک خانواده جهانی از خدمتگذاران سلامت میپیوندید که هدفشان کاهش رنج انسانی و ارتقای کرامت زندگی است.
رئیس حوزه ریاست دانشگاه علوم پزشکی شیراز، مراسم روپوش سفید را نقطه عطفی در مسیر حرفهای دانشجویان علوم پزشکی دانست و بر اهمیت پایبندی به اصول اخلاق پزشکی، مسئولیتپذیری و تعهد به سلامت بیماران تأکید کرد.
اکبر اجرایی، گفت: مراسم روپوش سفید، همانند مراسم حج، آغاز مسیری معنوی، مسئولانه و پر از فداکاری در خدمت به انسان ها و سلامت جامعه است.
در پایان این مراسم، دانشجویان بینالملل با پوشیدن روپوش سفید و قرائت عهدنامه پزشکی، آمادگی خود را برای ورود به عرصه آموزشهای بالینی و التزام به اصول اخلاق حرفهای اعلام کردند.
برگزاری نشست هیأتمدیره مجمع خیرین تأمین سلامت
نشست هیأتمدیره مجمع خیرین تأمین سلامت فارس، صبح امروز سهشنبه ۱۷ دیماه ۱۴۰۴، با حضور استاندار فارس و رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز برگزار شد.
«سید بصیر هاشمی» رئیس دانشگاه در این نشست، با تأکید بر نقش راهبردی و اثرگذار خیرین در توسعه و ارتقای شاخصهای سلامت استان فارس، گفت: همراهی و حمایت مجمع خیرین سلامت در کنار دانشگاه، نقش تعیینکنندهای در پیشبرد اهداف نظام سلامت استان داشته و بدون این همافزایی، مجموعه سلامت با چالشهای جدی مواجه میشد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به وجود برخی چالشها در حوزه سلامت استان افزود: حمایتهای خیرین در حوزههای بهداشت، درمان و ارتقای سلامت مردم، نقش مهمی در کاهش فاصله شاخصها با وضعیت مطلوب داشته و استمرار این حمایتها، تضمینکننده بهبود پایدار خدمات سلامت است.
هاشمی با بیان اینکه همکاری دانشگاه با مجمع خیرین سلامت بر اساس رویکردی هدفمند و کارشناسی شکل گرفته است، تصریح کرد: این تعامل بر پایه نیازسنجی دقیق، اولویتبندی پروژهها و هدفگذاری مشترک انجام میشود تا سرمایهگذاری خیرین در حوزههایی متمرکز شود که بیشترین اثربخشی و ماندگاری را برای جامعه به همراه داشته باشد.
او، با اشاره به بازدیدهای میدانی انجامشده از مراکز درمانی شهرستانهای استان گفت: در اغلب شهرستانها، آثار ارزشمند مشارکت خیرین سلامت بهوضوح قابل مشاهده است و این حضور مؤثر، خیرین را به یکی از ستونهای اساسی و اثرگذار نظام سلامت استان فارس تبدیل کرده است. همکاری سازنده دانشگاه و مجمع خیرین سلامت نیز موجب تقویت اعتماد، انسجام و تداوم این مشارکت ارزشمند شده است.
مراقبتهای دندانپزشکی بیماران مبتلا به اماس را بدانیم
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به تأثیر بیماری مولتیپل اسکلروزیس (MS) بر سلامت دهان و دندان، گفت: بیماران مبتلا به اماس به دلیل ماهیت بیماری و عوارض دارویی، بیش از سایر افراد در معرض پوسیدگی دندان، بیماریهای لثه و عفونتهای دهانی قرار دارند و نیازمند مراقبتهای ویژه دندانپزشکی هستند.
متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه اماس یک بیماری عصبی مزمن است که میتواند بر حرکت، حس و هماهنگی عضلات اثر بگذارد، گفت: این اختلالات حرکتی و عصبی، بهطور مستقیم بر توانایی فرد در رعایت بهداشت دهان و دندان تأثیر میگذارد و مسواک زدن و استفاده صحیح از نخ دندان را برای برخی بیماران دشوار یا دردناک میکند.
عوارض دهانی ناشی از بیماری اماس
او، با اشاره به عوارض دهانی ناشی از بیماری اماس گفت: آسیب به اعصاب صورت، ضعف عضلانی، لرزش، اسپاسم و کاهش مهارتهای دستی، باعث کاهش دفعات و کیفیت مراقبتهای بهداشتی دهان میشود که پیامد آن افزایش تجمع پلاک میکروبی، پوسیدگی دندان و بروز بیماریهای لثه است.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، داروهای مصرفی بیماران اماس را یکی دیگر از عوامل تهدیدکننده سلامت دهان دانست و گفت: خشکی دهان شایعترین و مهمترین عارضه دارویی در این بیماران است.
فهیمه رضازاده، گفت: بسیاری از داروهای مورد استفاده در اماس، از جمله شلکنندههای عضلانی، داروهای ضدافسردگی و برخی داروهای تعدیلکننده ایمنی، ترشح بزاق را کاهش میدهند که این موضوع خطر پوسیدگی دندان، التهاب و عفونت لثه و بوی بد دهان را افزایش میدهد.
تضعیف سیستم ایمنی در بیماران اماس؛ افزایش بروز عفونتهای دهانی
رضازاده، با اشاره به تضعیف سیستم ایمنی در برخی بیماران اماس گفت: این شرایط زمینه را برای بروز عفونتهای دهانی ویروسی، قارچی و باکتریایی مانند هرپس و کاندیدیازیس فراهم کرده و روند درمان عفونتها را طولانیتر میکند.
او، گفت: همچنین تهوع و استفراغ ناشی از برخی داروها میتواند به مینای دندان آسیب برساند و افسردگی ناشی از بیماری یا دارودرمانی نیز انگیزه بیمار برای رعایت بهداشت دهان را کاهش دهد.
راهکارهای پیشگیری
این مقام مسئول، با تأکید بر اهمیت پیشگیری، توصیه کرد: بیماران مبتلا به اماس برای مقابله با خشکی دهان از خمیردندانها و دهانشویههای فلورایددار و بدون الکل استفاده کنند و در صورت نیاز تحت فلوراید درمانی قرار گیرند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: پرهیز از مصرف الکل، سیگار، مواد قندی، کافئین و عادت به تنفس دهانی نقش مهمی در حفظ سلامت دهان دارد.
این متخصص دندانپزشکی، گفت: رعایت رژیم غذایی مناسب و پرهیز از غذاهای شیرین و چسبنده، میتواند به کاهش پوسیدگی دندان، بیماریهای لثه و تشدید خشکی دهان کمک کند. ترک سیگار نیز علاوه بر بهبود سلامت دهان و دندان در کاهش علائم بیماری اماس مؤثر است.
رضازاده با اشاره به مشکلات حرکتی برخی بیماران گفت: استفاده از مسواکهای برقی یا مسواکهای مخصوص، ضخیمکردن دسته مسواک با پیچیدن موم دور دسته مسواک برای سهولت در دست گرفتن و در موارد شدید، کمک گرفتن از یک فرد دیگر، میتواند به بهبود بهداشت دهان کمک کند. در صورت وجود درد دهانی نیز لازم است بیمار با پزشک معالج خود برای بررسی و کنترل درد مشورت کند.
ضرورت معاینات منظم دندانپزشکی هر سه ماه یک بار
او، بر ضرورت معاینات منظم دندانپزشکی هر سه ماه یکبار برای بیماران مبتلا به اماس تأکید کرد و گفت: تشخیص زودهنگام مشکلات دهانی و دندانی، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدیتر و حفظ کیفیت زندگی این بیماران دارد.
راه اندازی پنجره واحد خدمات هوشمند دانشگاه
معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، از راه اندازی پنجره واحد خدمات هوشمند دانشگاه در دسترسی امن و آسان به خدمات سلامت و دانشگاهی خبر داد.
عبدالخالق کشاورزی، با اشاره به اهمیت ارائه خدمات سلامت به صورت الکترونیک و یکپارچه گفت: در این سامانه، تمام شهروندان می توانند از طریق بخش «پرونده الکترونیک سلامت» به اطلاعات سلامت خود در مراکز تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شیراز شامل تصاویر رادیولوژی، نتایج آزمایشها، نسخههای الکترونیک، اسناد پزشکی و خدمات دریافتشده در مراکز خدمات جامع سلامت دسترسی داشته باشند.
کشاورزی، گفت: به منظور رفاه و رضایت بیشتر شهروندان، در آینده خدمات بیشتری به تدریج به این پنجره واحد اضافه خواهد شد.
مدیر آمار و فناوری اطلاعات دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز گفت: این پنجره واحد، امکان «ورود یکپارچه» به سامانههای مختلف دانشگاه را برای گروههای کاربری مختلف فراهم میسازد، بهگونهای که پس از ورود به این سامانه، دسترسی مستقیم به سامانههای موردنظر بدون نیاز به ورود مجدد اطلاعات کاربری در سامانههای مقصد، امکانپذیر است.
معین حقدل، گفت: این خدمات شامل سامانههای ویژه کارکنان، دانشجویان، کادر بهداشت و درمان و همچنین خدمات عمومی ویژه شهروندان است.
او، گفت: تمام کارکنان، دانشجویان و شهروندان میتوانند پس از ورود به آدرس https://sso.sums.ac.ir/login، به راحتی از طریق پنجره واحد خدمات وزارت بهداشت، در این سامانه ثبتنام کرده و از خدمات آن بهرهمند شوند.
چگونه از برق گرفتگی در محیط کار و خانه در امان بمانیم
حوادث ناشی از برقگرفتگی همچنان یکی از جدیترین مخاطرات ایمنی در محیط های کاری و منازل محسوب میشود که سالانه به دلیل سهلانگاری یا فرسودگی تجهیزات الکتریکی، جان افراد زیادی را به خطر میاندازد.
برقگرفتگی، تأثیر عبور جریان الکتریسیته بر بافتها و ارگانهای بدن است و بسته به مسیر عبور جریان، آثار متفاوتی بر جای میگذارد.
عضو هیات علمی گروه سلامت در بلایا و فوریت ها، دانشگاه علوم پزشکی شیراز در این گفت و گو به مهمترین راهکارهای پیشگیرانه برای حفظ سلامت و ایمنی افراد در مواجهه با جریان برق میپردازد.
از وسایل و سیمهای برقی معیوب استفاده نکنید
میلاد احمدی مرزالله حفظ ایمنی در برابر خطرات برق در منازل را نیازمند توجه مداوم به وضعیت سیمکشی و تجهیزات دانست و افزود: توصیه می شود از وسایلی که سیمهای فرسوده یا آسیبدیده دارند و همچنین پریزهای ترکخورده یا شکسته استفاده نشود؛ آسیب دیدگی عایق سیم میتواند منجر به تماس ناخواسته بدن با ولتاژ برق و در پی آن آسیب های جبران ناپذیری شود.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تاکید بر اینکه وسایل برقی باید دور از آب و محیط مرطوب نگهداری شود، بیان کرد: استفاده از وسایلی مانند سشوار یا اتو در حمام یا نزدیک سینک ظرفشویی و همچنین قرار دادن تجهیزات در محیطهای مرطوب مانند زیرزمین خطرناک است؛ آب، رسانای قوی جریان الکتریسیته است و خطر برقگرفتگی را به شدت افزایش میدهد.
استفاده از تجهیزات حفاظتی فردی
احمدی مرزالله، استفاده از عایق مناسب هنگام کار با برق مانند تعویض لامپ و با رعایت کامل نکات ایمنی را از راهکارهای مهم برای پیشگیری از برق گرفتگی عنوان کرد و افزود: افراد باید از تجهیزات حفاظتی فردی مانند دستکش های لاستیکی، چکمههای عایق و عینک ایمنی هنگام کار با برق استفاده کنند.
مرزالله، گفت: سیمکشی و تجهیزات برقی باید به صورت منظم و توسط برقکار حرفه ای و دارای مجوز بررسی و هرگونه نقص یا آسیب سریعا تعمیرشود. توجه به داغ شدن پریزها یا قطع و وصل شدن مکرر برق (نوسانات) زنگ خطری برای برق گرفتگی است.
آموزش کودکان
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، آموزش به کودکان را در مورد خطرات برق، شامل نبود دست زدن به سیمها، کابلها و پریزها و عدم بازی با وسایل برقی، حیاتی عنوان کرد و گفت: توصیه میشود از محافظ های پلاستیکی برای پریزهای بلااستفاده در دسترس کودکان، استفاده شود.
رعایت نکات ایمنی در محیط کار
احمدی مرزالله با تاکید بر اینکه رعایت نکات ایمنی در محیط کار به دلیل وجود تجهیزات صنعتی و ولتاژهای بالاتر، نیازمند رعایت پروتکلهای ایمنی سختگیرانهتری نسبت به منزل بود، گفت: کارمندان لازم است همواره از دستورالعملهای ایمنی ابلاغ شده توسط کارفرما و استانداردهای ملی پیروی کنند. استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب نظیر دستکش، چکمههای عایق و عینک ایمنی در حین کار با جریان برق ضروری است.
او، گفت: اطمینان از سالم بودن ابزار و تجهیزات برقی از جمله کلیدهای مینیاتوری، لامپهای هالوژن یا LED پیش از آغاز به کار ضروری است هرگز نباید از ابزار برقی آسیب دیده استفاده کنیم.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: در صورت مشاهده هرگونه نقص یا آسیب در تجهیزات، موضوع باید به ناظر گزارش و از انجام هرگونه فعالیت برقی در محیط های خیس یا مرطوب پرهیزکنیم.
اقدام فوری در حوادث
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: در صورت بروز حادثه برقگرفتگی برای خود یا همکاران، بلافاصله با اورژانس تماس گرفته و تا رسیدن نیروهای امدادی، جریان برق قطع شود؛ توجه داشته باشید که نباید هرگز فرد برقگرفته را لمس کرد.
این مقام مسئول، گفت: آسیبدیدگی با برق یک حادثه بسیار خطرناک با عواقب جبرانناپذیر است و تنها با رعایت دقیق نکات ایمنی میتوان از وقوع آن پیشگیری کرد حفاظت از خود در برابر جریان الکتریکی، نیازمند آگاهی مستمر و رعایت اصول ایمنی است.
اجرای هدفمند برنامه عملیاتی، گامی مهم در پیشبرد اهداف نظام سلامت کشور است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز بر اهمیت اجرای راهبردی و هدفمند برنامه عملیاتی در دانشگاه تأکید کرد و این رویکرد را موتور محرک کارآمدسازی اهداف کلان نظام سلامت کشور دانست.
رئیس ستاد برنامه عملیاتی دانشگاه، دوشنبه ۲۹ دی ماه ۱۴۰۴ در نشست ستاد هماهنگی برنامه عملیاتی سال ۱۴۰۵ دانشگاه، اجرای هدفمند برنامه عملیاتی را گامی حیاتی در پیشبرد اهداف عالی دانشگاههای علوم پزشکی خواند و بر اهمیت اجرایی کردن برنامه عملیاتی با نگاهی هدفمند و راهبردی محور تأکید کرد.
سید بصیر هاشمی، گفت: برنامهریزی دقیق و اصولی، زیربنای دستیابی به نتایج مؤثر و پایدار در نظام سلامت است. امیدواریم با بهرهمندی از رویکردهای نوین و اجرای هدفمند برنامههای عملیاتی، مسیر تحقق اهداف راهبردی دانشگاه همسو با سیاستهای کلان کشور، هموارتر شود.
هاشمی، نظارت کارآمد و مؤثر بر برنامه عملیاتی و پایش شاخصهای مرتبط را عاملی برای شناسایی دقیق نقاط قوت، ضعف و چالشهای موجود در حوزه های مختلف دانشگاه دانست.
کوروش عزیزی مشاور عالی رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز در این نشست، این حرکت نظاممند را موجب تسریع در تحقق اهداف نظام سلامت و ارتقای کیفی خدمات دانشگاه در تمامی حوزهها عنوان کرد.
عبدالخالق کشاورزی معاون توسعه مدیریت و منابع و دبیر ستاد برنامه عملیاتی دانشگاه نیز به ارائه تصمیمگیریهای لازم پیرامون برنامه عملیاتی سال ۱۴۰۵، تشریح مدل بودجهریزی مبتنی بر برنامه و عملکرد و گزارش عملکرد سامانه راهبری نظام سلامت پرداخت.
معاونان و مدیران ارشد دانشگاه نیز ضمن طرح دیدگاهها و پیشنهادات خود به مشارکت فعال در تدوین و اجرای برنامه عملیاتی تأکید کردند.
دیدار رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز با رئیس مرکز بهداشت و درمان سازمان صدا و سیمای کشور
در نشستی با حضور دکتر «سید بصیر هاشمی» رییس دانشگاه علوم پزشکی شیراز، رییس مرکز بهداشت و درمان سازمان صدا و سیمای کشور و مدیرکل صدا و سیمای مرکز فارس، زمینه های توسعه همکاری های مشترک بررسی و هم اندیشی شد.
رئیس دانشگاه در این دیدار با قدردانی از همراهی صدا و سیما با مجموعه سلامت، توسعه همکاری های مشترک را در راستای آگاهی بخشی و کمک به ارتقای سطح سواد سلامت در جامعه و همچنین اطلاع رسانی از اقدامات و فعالیت های حوزه سلامت، موثر برشمرد.
سید بصیر هاشمی، با اشاره به تفاهم نامه بین وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در خصوص هم افزایی و مشارکت همه جانبه با هدف گسترش آموزش و اطلاع رسانی در حوزه خدمات بهداشتی درمانی، از آمادگی دانشگاه علوم پزشکی شیراز به منظور اجرای مفاد این تفاهم نامه و همکاری های مشترک در زمینه های مختلف از جمله ارتقای سواد سلامت، تغییر سبک زندگی، جوانی جمعیت و فرزندآوری، کاهش بیماری ها و همچنین غربالگری کارکنان صداوسیما با بهره مندی از امکانات، توانمندی ها و ظرفیت های دوجانبه خبر داد.
مهدی شادنوش رییس مرکز بهداشت و درمان صدا و سیما نیز با اشاره به اجرای تفاهم نامه همکاری های مشترک بین حوزه سلامت و سازمان صدا و سیما در سایر استان ها ، بر توسعه همکاری های مشترک حوزه سلامت فارس و صدا و سیمای مرکز فارس تاکید کرد.
آشنایی با کم کاری تیروئید و علائم آن
متخصص داخلی بیمارستان شهدای سلامت شهرستان نی ریز، مطالبی درباره کمکاری تیروئید و علائم آن و اهمیت تیروئید در بارداری، ارائه کرد.
مصطفی سلیمانی، گفت: کمکاری تیروئید یا «هیپوتیروئیدیسم»، وضعیتی است که در آن غده تیروئید به اندازه کافی هورمونهای تیروئیدی تولید نمیکند؛ هورمونهای تیروئید نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم، دمای بدن، انرژی، قلب و مغز دارند، بنابراین کاهش آنها میتواند طیف وسیعی از علائم را به دنبال داشته باشد.
او با بیان این که علائم شایع کمکاری تیروئید در افراد مبتلا متفاوت است، گفت: پوست خشک و خشن؛ احساس سرما حتی در هوای معتدل؛ ریزش مو و شکنندگی ناخن؛ کاهش حافظه و تمرکز؛ تنگی نفس و خستگی مزمن؛ صدای خشن یا تغییر صدا؛ کاهش شنوایی جزیی؛ دست و پای پُفآلود؛ ریزش یکسوم خارجی ابرو؛ کاهش ضربان قلب؛ خُلقوخو و اختلالات روانی خفیف؛ شایع ترین علائم ناشی از کاهش تاثیر هورمون تیروئید بر بافتهای بدن را شامل می شود.
این متخصص داخلی درباره اهمیت تیروئید در سنین باروری گفت: زنان در سن باروری باید پیش از اقدام به بارداری از عملکرد طبیعی تیروئید، مطمئن شوند؛ هورمونهای تیروئید برای تکامل مغز جنین، تنظیم متابولیسم و سلامت مادر ضروری هستند و در سه ماهه نخست بارداری، تیروئید مادر تنها منبع هورمونهای تیروئیدی برای جنین است؛ مطالعات نشان می دهد که درمان مناسب با لووتیروکسین زیر نظر پزشک، میتواند برخی پیامدهای نامطلوب بارداری را کاهش دهد.
سلیمانی افزود: زنان دارای کمکاری تیروئید که قصد بارداری دارند، نیازمند آزمایش عملکرد تیروئید هستند و در صورت تشخیص کمکاری، درمان با لووتیروکسین باید پیش از بارداری و در طول بارداری تنظیم شود.
او تاکید کرد: در مصرف داروها و مکملها حتما باید با پزشک مشورت شود و آزمایشهای تیروئیدی به طور منظم انجام شده تا دوز دارو بهینه شود و از قطع یا تغییر دوز دارو به صورت خودسرانه باید پرهیز شود.
زایمان طبیعی؛ تجربهای ایمن و خوشایند برای مادر و نوزاد
استادیار سلامت باروری دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: تغییرات بیوشیمایی طبیعی بدن در زایمان طبیعی، میتواند به تجربهای ایمن و خوشایند برای مادر و نوزاد تبدیل شود.
استادیارسلامت باروری دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تاکید بر مزایای گسترده جسمی و روانی زایمان طبیعی برای مادر و نوزاد، گفت: بعد از انجام فرایند زایمان طبیعی با شروع تغییرات بیولوژیکی طبیعی بدن از جمله ترشح هورمون های اکسی توسین و اندورفین، تقویت پیوند عاطفی میان مادر و نوزاد و ایجاد احساس آرامش و رضایت مادر پس از زایمان شکل می گیرد.
پروین یداللهی، گفت: در مادرانی که زایمان طبیعی را تجربه می کنند، بهبود وضعیت جسمی همچون عملکرد طبیعی دستگاه گوارش، ادراری و تناسلی سریعتر اتفاق می افتد.
یداللهی، گفت: همچنین مشکلات روانی همچون ریسک افسردگی پس از زایمان نیز کمتر است؛ به شرط آنکه فرایند زایمان به شیوه ای خوشایند و بدون انجام مداخلات غیرضروری و تروماتیک سپری شود.
مزایای زایمان طبیعی برای نوزاد و مادر
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اینکه خروج حجم زیادی از مایعات ریوی نوزاد هنگام عبور از کانال زایمان به تنفس مطلوب تر و پیشگیری از بیماری های جسمی آتی و کاهش میزان بستری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان منجر می شود، افزود: همچنین مواجهه نوزاد با فلور طبیعی بدن مادر در مسیر زایمان، سبب تقویت سیستم ایمنی نوزاد می شود.
یداللهی درادامه مزایای زایمان طبیعی برای نوزاد بیان کرد: شیردهی سریع پس از زایمان طبیعی، سبب پیشگیری از افت زود هنگام قند خون نوزاد شده و با انجام تکنیک تماس پوست به پوست نوزاد و مادر بلافاصله پس از زایمان، پیوند عاطفی عمیقی بین مادر و نوزاد رقم می خورد که این عمل درسلامت جسم و روان نوزاد بسیار موثر است.
این استادیار دانشگاه بهبودی زود هنگام پس از زایمان، ترخیص سریع تر از بیمارستان، نبود چسبندگی رحمی بدنبال جراحی شکمی و عدم وجود عوارض عمل جراحی ناشی از سزارین را از جمله مزایای زایمان طبیعی برای مادر برشمرد.
شایع ترین باور اشتباه در مورد زایمان طبیعی
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز رایج ترین باور اشتباه در مورد زایمان طبیعی را ترس از درد غیر قابل تحمل زایمان یا اصطلاحا توکوفوبیا دانست و گفت: ترس از درد زایمان، واژه ای است که برای بسیاری از مادران باردار نگران کننده بوده، اما باید دانست که این مسئله با آگاهی نسبت به روند زایمان طبیعی و آمادگی های لازم در دوران بارداری قابل مدیریت است.
یداللهی، گفت: در حقیقت آشنایی مادر با مراحل زایمان و پذیرش درد به عنوان یک روند طبیعی زایمان نه یک پروسه رنج آور وهمچنین افزایش اعتماد به نفس و القای توانمندی های وی با آموزش های لازم و استاندارد، به مدیریت این موضوع کمک می کند؛ اگر چه همراهی مامای مجرب، متخصص، دلسوز و آگاه در زمان زایمان و پس از آن از مهمترین مولفه های کاهش درد زایمان مادر است.
او، گفت: باید دانست که آستانه تحمل درد افراد با یکدیگر متفاوت است؛ بنابراین شدت درد زایمان در همه افراد یکسان نیست و میتوان با راهکارهای موثر و علمی این درد را مدیریت کرد.
یداللهی، راهکارهای کاهش درد زایمان طبیعی را شامل انجام تکنیک هایی مانند آرام سازی ذهن، انجام تنفس های صحیح ، ماساژها، ورزش ها و پوزیشن اصلاحی خاص، حمایت عاطفی از سوی نزدیکان، مراقبین درمانگر و در نهایت انجام تکنیک های دارویی از جمله بی حسی اپیدورال عنوان کرد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: دیگر تصور اشتباه برخی افراد این است که زایمان طبیعی موجب افتادگی رحم و مثانه می شود، این در حالی است که مادر می تواند باانجام ورزش های صحیح تخصصی و آمادگی بدنی قبل از زایمان مانع بروز این عوارض شود.
مادران در انتخاب نوع زایمان آگاهانه عمل کنند
او، با تاکید بر اینکه مادران باید در انتخاب نوع زایمان آگاهانه عمل کنند، گفت: آمادگی جسمی و روانی مادر راهکاری موثر در پذیرش زایمان طبیعی است. این آمادگی بایستی با ایجاد یک بینش صحیح در مادر صورت گیرد تا آگاهانه نسبت به انتخاب نوع زایمان خود تصمیم گیرد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: برای ایجاد این بینش، بایستی اطلاعات صحیح و لازم از منابع معتبر وموثق و به روزدر اختیار مادر قرار گیرد و تاکید شود که در صورتی که هیچ فاکتور خطری برای مادر و جنین وجود نداشته باشد، می تواند با اطمینان زایمان طبیعی از نوع فیزیولوزیک را انتخاب کرده و از تجربه ای خوشایند برخوردار شود.
ریزمغذی هایی که برای بدن انسان ضروری هستند
سلامت انسان فقط به پروتئین، چربی و کربوهیدرات وابسته نیست؛ بدن برای کارکرد درست، به مواد ریزمغذی یا همان ویتامینها و مواد معدنی نیاز دارد؛ کمبود این مواد آرام و بی سر و صدا پیش میرود، اما میتواند در بلندمدت باعث خستگی، ضعف سیستم ایمنی، اختلالات عصبی، پوکی استخوان و حتی افزایش خطر بیماریهای مزمن شود.
مهمترین ریزمغذیهایی که مردم دچار کمبود آنها هستند و منابع غذایی و راهنمای عملی برای پیشگیری از کمبود این مواد، پرداخته می شود.
ویتامین D:
چرا کمبود آن شایع است؟
در بسیاری از کشورها، مردم به دلیل کم قرار گرفتن در معرض نور خورشید (سبک زندگی شهری، نوع پوشش، کارهای اداری، آلودگی هوا) دچار کمبود ویتامین D میشوند.
حتی رژیم غذایی به تنهایی نمیتواند نیاز روزانه را برطرف کند چون غذاهای ایرانی منابع غنی از ویتامین D نیستند و غنی سازی به طور گسترده انجام نمی شود.
علائم احتمالی کمبود ویتامین D: خستگی و بیحالی، ضعف عضلانی، درد استخوانها، کاهش ایمنی
منابع غذایی: ماهیهای چرب (سالمون، ساردین)، تخممرغ، لبنیات و محصولات غنیشده با ویتامین D
توصیه علمی: بسیاری از افراد به خصوص سالمندان، افرادی که کمتر در معرض نور خورشید هستند، افراد با پوست تیره و بیماران مزمن، نیاز دارند سطح ویتامین D خون خود را آزمایش کنند و در صورت لزوم از مکمل غذایی ویتامین D استفاده کنند.
آهن :
چرا کمبود آن شایع است؟
کمبود آهن شایع ترین علت کمخونی در جهان است؛ عادت ماهانه شدید در زنان و دختران در سنین باروری (از دست رفتن آهن)، مصرف کم گوشت قرمز به دلیل قیمت بالا و تغییر الگوی غذایی، مصرف زیاد چای به همراه غذاها و کاهش جذب آهن از منابع گیاهی، بیماری های گوارشی و سایر موارد از مهم ترین دلایل کمبود آهن در بدن است؛ نوجوانان و افراد گیاهخوار نیز در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند.
علائم کمبود: ریزش مو، خستگی، رنگپریدگی، تپش قلب، سردی دست و پا
منابع غذایی: گوشت قرمز، جگر، مرغ و ماهی، عدس، لوبیا، اسفناج، سبزیجات سبز تیره
نکته مهم: همراهی منابع گیاهی آهن با ویتامین C (مانند لیمو، پرتقال، فلفل دلمهای) جذب آهن را به طور قابلتوجهی افزایش میدهد و همراهی آنها با محصولات لبنی، جذب آهن را کاهش می دهد.
ویتامین B12:
چرا کمبود آن شایع است؟
B12 فقط در محصولات حیوانی وجود دارد؛ بنابراین، گیاهخواران و وگانها، سالمندان (به دلیل مشکلات مرتبط با جذب از جمله التهاب معده همراه با آتروفی، استفاده از داروهای ضد اسید معده)، افراد با مصرف پایین منابع غذایی حیوانی و بیماران گوارشی (مانند سلیاک یا جراحیهای معده) در معرض کمبود این ویتامین هستند.
علائم کمبود: بیحسی دست و پا، خستگی، فراموشی، کمخونی
منابع غذایی: گوشت، تخممرغ، لبنیات، ماهی
کلسیم :
چرا بسیاری دچار کمبود کلسیم میشوند؟
مصرف لبنیات به دلیل قیمت زیاد و باورهای غلط حذف کامل لبنیات به دلیل ترس از ایجاد طبع سرد، ترس از ایجاد سنگ کلیه و کاهش یافته است؛ عدم غنی سازی گسترده منابع غذایی با کلسیم و نیز کمبود ویتامین D که جذب کلسیم را مختل می کند، از سایر علت های کمبود کلسیم است؛ بسیاری از افراد (به خصوص بانوان) میزان کافی از این ماده معدنی را دریافت نمیکنند.
عوارض کمبود: پوکی استخوان، گرفتگی عضلات، شکنندگی ناخن ها
منابع غذایی: شیر، ماست، دوغ، کنجد، بادام، سبزیجات برگ سبز (کلم برگ، بروکلی)
منیزیم :
چرا کمبود آن دیده میشود؟
مصرف کم سبزیجات برگ سبز و غلات کامل و سبوس دار در زندگی شهری، استرس مزمن، مصرف زیاد کافئین از چای و قهوه که دفع منیزیم را افزایش می دهد و رژیمهای کمکیفیت و مصرف نان سفید و آرد های تصفیه شده، باعث کمبود منیزیم میشود.
علائم کمبود: اسپاسم عضلانی، اضطراب، بیخوابی، یبوست
منابع غذایی: مغزها (بادام، گردو، پسته)، غلات کامل، سبزیجات سبز، حبوبات
یُد :
چرا کمبود آن مهم است؟
یُد برای عملکرد تیروئید ضروری است؛ کشور ما برنامه موفق یُددار سازی مواد غذایی داشته است، اما بسیاری از افراد به دلیل ترس از پُرفشاری خون مصرف نمک یُددار را کاهش داده اند و بسیاری به دلیل باورهای غلط، به مصرف نمک های دریایی غیر یُددار رو آورده اند؛ برخی نیز نمک یُددار را در معرض حرارت زیاد و یا رطوبت قرار می دهند (نگهداری نادرست) که سبب از بین رفتن یُد آن می شود.
منابع غذایی: نمک یُددار تصفیه شده، ماهی، جلبک دریایی (با احتیاط)، لبنیات
اسیدهای چرب امگا ۳ :
EPA و DHA (فرم فعال امگا ۳) فقط در ماهی وجود دارد؛ در اغلب استان های کشور مصرف ماهی کم است و ماهی های چرب مانند سالمون که منبع خوب امگا ۳ هستند، هزینه بالایی دارند؛ الگوی غذایی جمعیت ایرانی بیشتر بر پایه مصرف روغن های نباتی امگا ۶ (سویا، آفتابگردان، ذرت) است؛ گیاهخواران نیز
ممکن است به مکمل نیاز داشته باشند.
علائم کمبود یا ناکفایتی: خشکی پوست، التهاب بالا، مشکلات خُلقی خفیف، کاهش تمرکز
منابع غذایی: ماهیهای چرب، گردو، تخم کتان، دانه چیا
چگونه از کمبود ریزمغذیها پیشگیری کنیم؟
۱- رژیم غذایی متنوع داشته باشیم؛ هر گروه غذایی بخشی از نیاز بدن را تامین میکند.
۲- رنگها را در بشقاب خود بیشتر کنیم؛ میوهها و سبزیجات رنگی سرشار از ویتامینها و مواد معدنی هستند.
3- از آزمایشهای دورهای به ویژه برای ویتامین D، آهن و B12غافل نشویم.
۴- در صورت نیاز، مکمل درمانی داشته باشیم؛ مکمل جایگزین غذا نیست، اما در صورت کمبود واقعی میتواند بسیار مفید باشد.
جمعبندی :
کمبود برخی ریزمغذی ها مانند ویتامین D، آهن و B12، کلسیم، منیزیم، یُد و امگا ۳ بسیار رایج است؛ با تغذیۀ متنوع، انتخابهای هوشمندانه و در صورت نیاز، استفاده از مکملهای غذایی مناسب میتوان از این کمبودها پیشگیری کرد.
این موضوع ساده است؛ وقتی مواد مغذی درست به بدن برسد، انرژی، تمرکز، ایمنی و کیفیت زندگی نیز بهتر میشود.
مهسا رضایی
کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه پزشکی شیراز
برگزاری نشست بررسی آخرین وضعیت طرح های عمرانی حوزه سلامت برای بهره برداری در دهه مبارک فجر امسال
نشست بررسی آخرین وضعیت طرح های عمرانی حوزه سلامت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز برای بهره برداری در دهه مبارک فجر امسال با حضور رییس دانشگاه علوم پزشکی شیراز برگزار شد.
رئیس دانشگاه در این نشست، با تاکید بر ضرورت و تلاش برای تکمیل و تجهیز طرح های مجموعه سلامت فارس که آماده بهرهبرداری و ارائه خدمات به مراجعان است، گفت: این پروژه ها شامل بخش های مختلف بیمارستانی و مراکز بهداشتی، درمانی، آموزشی و پایگاه های اورژانس ۱۱۵ است.
سید بصیر هاشمی، با اشاره به تلاش برای ارتقای وضعیت سلامت استان به عنوان قطب پزشکی جنوب کشور، گفت: با پیگیری ها، اقدامات انجام شده و مشارکت خیرین عرصه سلامت و مسئولان ارشد استان و دانشگاه، شاهد افزایش بهرهبرداری از پروژه های عمرانی سلامت محور استان فارس باشیم.
مسئول ارشد حوزه سلامت فارس بر تسریع روند تکمیل طرح های عمرانی سلامت محور برای افتتاح در دهه فجر امسال گفت: در این نشست، آخرین وضعیت پروژه ها، برنامهریزی ها و پیش بینی های مورد نیاز برای بهرهبرداری از مراکز بهداشت و درمان زیرمجموعه دانشگاه مورد بررسی قرار گرفت.
این نشست با حضور مشاور عالی رئیس دانشگاه، معاونان درمان و غذا و دارو، معاون اجرایی معاونت بهداشت، مشاور معاون توسعه مدیریت و منابع و مدیر روابط عمومی دانشگاه برگزار شد و اعضای این نشست در مورد اقدامات انجام شده در راستای تکمیل پروژه های عمرانی آماده بهره برداری در حوزه های مختلف حوزه سلامت در دهه فجر امسال و برنامه های مربوطه در این زمینه، مطالبی عنوان کردند.
همچنین تعدادی از روسای مراکز بهداشت و درمان نیز به صورت تماس تلفنی، گزارشی در مورد آخرین وضعیت پروژه های آماده بهرهبرداری در دهه مبارک فجر و نیز تا پایان سال جاری، ارائه دادند.
دیدار رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز با فعالان فرهنگی اجتماعی شهرستان آباده
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز و مسوول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه، صبح امروز دوم بهمن ۱۴۰۴، با جمعی از فعالان فرهنگی اجتماعی شهرستان آباده دیدار و گفت و گو کردند.
سید بصیر هاشمی رییس دانشگاه در این دیدار که با همراهی حجت الاسلام والمسلمین دکتر «حمید مقامی» مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه برگزار شد، از دغدغه مندی مسوولان، خیرین و فعالان فرهنگی اجتماعی نسبت به حوزه سلامت قدردانی کرد.
هاشمی، شبکه بهداشت و درمان شهرستان آباده را از شبکه های فعال در ارتقای سلامت مردم این شهرستان عنوان کرد و افزود: با حمایت های مسوولان دانشگاه و همکاری نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی، مسوولان شهرستان و خیرین، تجهیزات و امکانات مطلوبی در حوزه سلامت شهرستان آباده تامین شده که این امر، نقش موثری در ارایه خدمات بهداشت و درمان به مردم منطقه داشته است.
او، گفت: شهرستان آباده نیز به عنوان قطب درمانی شمال استان فارس، وظیفه خدمت رسانی به شهرستان های همجوار را دارد، از این رو برای تامین و تجهیزات لازم در راستای ارایه خدمات مطلوب سلامت، مورد توجه ویژه مسئولان دانشگاه قرار دارد.
این مقام مسئول، در جمع فعالان فرهنگی اجتماعی شهرستان آباده، آنها را همیاران و همراهان حوزه سلامت دانست و بر همکاری بیش از پیش با مجموعه سلامت شهرستان در خصوص تسریع در رفع چالش های این حوزه تاکید کرد.
حجت الاسلام والمسلمین دکتر «حمید مقامی» مسوول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز در این دیدار، از فعالان فرهنگی اجتماعی شهرستان آباده که به صورت خودجوش، پیگیر مسایل بهداشت و درمان مردم هستند، قدردانی کرد.
در این دیدار، فعالان فرهنگی اجتماعی شهرستان آباده نیز دغدغه ها، چالش ها و پیشنهادات خود در حوزه سلامت این شهرستان را با رییس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در میان گذاشتند.
آغاز هفته ملی مبارزه با سرطان با شعار «هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان از پیشگیری تا درمان و تسکین
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با انتشار پیامی از آغاز هفته ملی مبارزه با سرطان، با شعار «هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان از پیشگیری تا درمان و تسکین» خبر داد.
در متن پیام دکتر «اورنگ ایلامی» آمده است:
فرارسیدن هفته اول بهمن ماه، هفته ملی مبارزه با سرطان، فرصتی ارزشمند است تا با همگام شدن با اهداف ملی و جهانی، گامهای مؤثری به پیشگیری و افزایش آگاهی عمومی در مورد این بیماری برداریم.
هفته ملی مبارزه با سرطان امسال با شعار «هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان از پیشگیری تا درمان و تسکین»، از چهارم تا دهم بهمن ماه برگزار می شود.
سالانه هزاران مورد ابتلا به سرطان در ایران و میلیون ها مورد در جهان رخ می دهد که در صورت تشخیص به موقع و زودهنگام، تومور در مراحل اولیه و محدود بوده، در نتیجه درمان آن آسان تر و امکان کنترل و بهبود کامل آن بسیار زیاد است.
از جمله مهم ترین دلایل برای افزایش بروز سرطان در ایران و جهان می توان به افزایش امید به زندگی و تعداد سالمندان، تغییر در شیوه زندگی مانند افزایش مصرف دخانیات، غذاهای چرب و پرکالری و کم تحرکی و عوامل محیطی مانند افزایش مصرف سوخت های فسیلی اشاره کرد.
با توجه به اهمیت شناسایی و تشخیص زودهنگام سرطان و در راستای دستیابی به اهداف برنامه ملی مدیریت سرطان، شناسایی و تشخیص زود هنگام سرطان های روده بزرگ، پستان و دهانه رحم، در شبکه های بهداشت و درمان زیر مجموعه دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادغام شده است و گروه های هدف این برنامه ها شامل تمامی بانوان و مردان ۵۰ تا ۶۹ سال برای تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ، بانوان ۳۰ تا ۶۹ سال برای تشخیص زود هنگام سرطان پستان و بانوان ۳۰ تا ۵۹ سال برای تشخیص زود هنگام سرطان دهانه رحم، پس از فراخوان، مورد ارزیابی و بررسی علایم و نشانه های این سرطان ها قرار می گیرند و در صورت داشتن نشانه یا علایم مشکوک، برای بررسی های تشخیصی به سطح دو (سطح تخصصی) ارجاع می شوند.
هفته ملی مبارزه با سرطان از چهارم تا دهم بهمن ماه، با هدف پیشگیری از سرطان در سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی و در راستای پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان، افزایش آگاهی و جلب مشارکت مردم در خصوص قابل پیشگیری بودن سرطان و اصلاح باورهای نادرست مردم فرصتی است تا با اجرای برنامه های آموزشی، غربالگری و شناسایی زودهنگام سرطان بتوانیم گام موثری در راستای کنترل این بیماری برداریم.
دکتر اورنگ ایلامی
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز و رییس مرکز بهداشت استان فارس
بهرهگیری از روشهای نوین تامین مالی پژوهش و فناوری و حرکت به سوی جایگاه برتر جهانی
معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شیراز در نشستی با مسوولان دانشکده بهداشت شیراز، بر لزوم تغییر روشهای تامین مالی ضمن گسترش طرحهای ارتباط با صنعت و استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی تاکید کرد و خواستار تلاش برای ورود دانشگاه به جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان شد.
حمید محمدی، با اشاره به ارتباطهای گسترده دانشکده بهداشت با صنایع مادر افزود: میتوان از ظرفیت اعتبار مالیاتی برای تامین منابع به شیوه کاملا موثر بهرهبرداری کرد.
همافزایی علمی برای ارتقای شاخصهای سلامت مادر و نوزاد در فارس
در نشست کمیته دانشگاهی ارتقای سلامت مادران و نوزادان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، بر لزوم بهرهگیری از یافتههای پژوهشی و علمی بهمنظور شناسایی چالشها، موانع و طراحی راهکارهای مؤثر برای بهبود شاخصهای سلامت مادر و نوزاد در استان فارس تأکید شد.
مشاور عالی رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در این نشست با اشاره به اینکه بهداشت و پیشگیری خط مقدم نظام سلامت است، گفت: اولویت اصلی نظام سلامت، پیشگیری از بیماریها و مراقبت از سلامت افراد جامعه بهویژه مادران باردار، جنین و نوزادان است و تیم سلامت با تمام توان در مسیر ارتقای شاخصهای سلامت این گروههای حساس تلاش میکند.
کوروش عزیزی، با بیان اینکه مرگومیر نوزادان پدیدهای چندعلتی است، گفت: مرگ نوزادان به یک عامل محدود نمیشود و عوامل متعددی در بروز آن نقش دارند؛ از اینرو طراحی و اجرای مداخلات مؤثر درونبخشی و برونبخشی برای کاهش مرگومیر در این گروههای سنی ضروری است.
عزیزی، گفت: استفاده مؤثر ازنظرات اساتید و متخصصان حاذق در این حوزه میتواند نقش مهمی در ارتقای سلامت مادران و نوزادان ایفا کند.
او، همچنین توسعه زیرساختهای درمانی، از جمله افزایش تعداد تختهای بیمارستانی در شیراز را از راهکارهای مؤثر در تقویت ارائه خدمات سلامت به مادران و نوزادان دانست و گفت: بازگشت بیمارستان حضرت زینب (س) به چرخه ارائه خدمات درمانی استان فارس تا پایان سال، میتواند نقش بسزایی در بهبود ارائه خدمات سلامت به مادران و نوزادان داشته باشد.
اورنگ ایلامی معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تشریح شاخص میزان مرگ نوزادان در هر هزار تولد زنده تأکید کرد: بهبود دسترسی به مراقبتهای دوران بارداری، ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و گسترش برنامههای آموزشی ویژه مادران باردار، از عوامل مؤثر در کاهش این شاخص به شمار میرود.
اعضای کمیته نیز ضمن تشریح مصوبات مشترک معاونتهای بهداشت و درمان و مرکز تحقیقات مادر و جنین، بر ضرورت همافزایی، تداوم همکاریهای علمی و اجرایی و استفاده از نتایج پژوهشها در تصمیمگیریهای حوزه سلامت مادر و نوزاد تأکید کردند.
اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD) شایعترین اختلال رفتاری در کودکان است که در اوایل دوران کودکی شروع می شود.
اختلال بیش فعالی و نقص توجه یک اختلال رفتاری و شناختی عصبی است و بطور کلی میزان این اختلال در پسرها بیشتر از دختران می باشد. اگرچه این اختلال در دوران کودکی آغاز می شود ولی در صورت عدم درمان ممکن است علائم آن تا بزرگسالی ادامه پیدا می کند.
فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان و عضو هیات علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: اختلال کمتوجهی_بیش فعالی (ADHD) یکی از مشکلات سلامت روان است که باعث میشود کودک برای متمرکز شدن روی یک کار واحد یا ثابت نشستن برای مدت طولانی دچار مشکل شود.
سارا ده بزرگی، گفت: بسیاری از افراد در طول زندگی خود کاهش تمرکز و تغییر در سطح انرژی را تجربه میکنند. اما کمتوجهی و بیش فعالی در کودکان مبتلا به ADHD شدیدتر است؛ به طوری که روی تحصیل، روابط اجتماعی و زندگی خانوادگی آنها تاثیر میگذارد.
بیش فعالی در کودکان از چه سنی شروع میشود؟
ده بزرگی با بیان اینکه کودکان با اختلال نقص توجه و بیش فعالی ۵ تا ۱۰ درصد از جمعیت کودکان در سنین مدرسه را تشکیل میدهند، ادامه داد: بیش فعالی یک اختلال عصبی رشدی است که علائم آن از سنین پایین مشهود است، با این حال ممکن است این علائم در سنین مدرسه بارزتر باشد.
او بروز علائم در سنین مختلف را متفاوت دانست و افزود: از ویژگی های عمده این اختلال در کودکان، فعالیت و تحرک زیاد، تمرکز و توجه کم و رفتارهای ناگهانی و تکانشی می باشد؛ این کودکان در تمرکز کردن، تکمیل وظایف و پیروی از دستورالعملها با مشکل مواجه هستند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: بیقراری، انرژی زیادی، به صورتی که نمیتوانند یک جا بنشینند، زیاد صحبت میکنند یا تمایل دارند صحبت دیگران را قطع کنند؛ علائم این اختلال از دوران کودکی شروع می شود و ممکن است در نوجوانی رو به بهبود برود اگرچه ممکن است برخی از جنبه های آن تا آخر عمر باقی بماند.
دلایل بروز ADHD
فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان در خصوص دلایل بروز این اختلال ادامه داد: ژن های متعددی در تحقیقات به عنوان مبنای ژنتیکی این اختلال شناخته شده است؛ همچنین مطالعات اخیر نشان میدهد که تکامل قشری مغز ممکن است در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه تا چند سال به تعویق بیفتد.
ده بزرگی، گفت: این تاخیر در ناحیه جلویی مغز که در پروسه های ادراکی و شناختی از جمله توجه و برنامه ریزی حرکتی مهم است، برجسته است.
او، گفت: با وجود این تاخیر در تکامل قشری مغز اما در ساختار مغز هیچ حالت غیر طبیعی دیده نمی شود.
مهمترین علت ایجاد اختلال بیش فعالی در کودکان عوامل ژنتیکی است
این مقام مسئول، با اشاره به اینکه مهمترین علت ایجاد این اختلال در کودکان عوامل ژنتیکی است، گفت: پژوهش ها نشان می دهند اگر کودکی اختلال نقص توجه بیش فعالی داشته باشد، بین ۱۰ تا ۳۵ درصد از اعضا ی خانواده احتمالا این اختلال را دارند.
فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان، گفت: از علل دیگر این اختلال، وجود سابقه نارس بودن در زمان تولد و همچنین تحمل شرایط با اکسیژن پایین در جنینی است.
ده بزرگی با بیان اینکه این اختلالات باید در کودکان به موقع تشخیص داده و درمان شود، گفت: هدف از درمان این اختلال، مدیریت و کنترل رفتارهای غیر عادی است تا کودک بتواند در تمام مراحل مختلف رشد فردی، روابط خانوادگی و زندگی اجتماعی و دوران تحصیل با دیگران راحتتر ارتباط برقرار کند.
او، گفت: دارو درمانی، روان درمانی، مداخلات رفتاری و آموزش والدین از مداخلات در دسترسی هستند که بر اساس تشخیص علائم و شدت بیش فعالی توسط پزشک متخصص، به کار گرفته خواهند شد تا به کاهش علائم و بهبود عمکلرد منجر شود.
نقش آنتیاکسیدانها در محافظت از پوست در برابر آلودگی محیطی
با افزایش استفاده از دستگاههای دیجیتال و آلودگی محیطی در فصل سرما، پوست بیش از پیش در معرض آسیبهای ناشی از نور آبی و رادیکالهای آزاد قرار دارد که این عوامل میتواند منجر به پیری زودرس، التهاب، خشکی و افزایش حساسیت پوست شوند.
متخصص فارماسیوتیکس و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ضمن تاکید بر اهمیت پیشگیری علمی و استفاده از محصولات حاوی ترکیبات فعال محافظ گفت: نور آبی، طیف کوتاهموجی از نور مرئی است که توسط صفحههای نمایش تلفن همراه، تبلت، رایانه و تلویزیون تولید میشود.
زهرا سبحانی، گفت: مواجهه مزمن با این نور میتواند باعث افزایش تولید رادیکالهای آزاد در سلولهای پوست شود و آسیب به DNA و پروتئینهای ساختاری پوست، از جمله کلاژن و الاستین، را تسریع کند؛ این اثرات ممکن است به شکل چینوچروک زودرس، لک و کاهش شادابی پوست ظاهر شوند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: آلودگی محیطی نیز، شامل ذرات معلق، ترکیبات شیمیایی و فلزات سنگین، میتواند ضمن آسیب به لایه محافظ پوست، باعث التهاب، تحریک و اکسیداسیون سلولی شود.
او، گفت: مواجهه همزمان با نور آبی و آلودگی، فشار اکسیداتیو روی پوست را افزایش میدهد و نیاز به مداخلات محافظتی را ضروری میکند.
نقش آنتیاکسیدانها در محافظت از پوست
سبحانی، با اشاره به اینکه آنتیاکسیدانها مولکولهایی هستند که میتوانند رادیکالهای آزاد را خنثی کرده و از آسیب سلولی جلوگیری کنند، افزود: ترکیباتی مانند ویتامین C، ویتامین E و پلیفنولها با مهار اکسیداسیون، التهابات پوستی را کاهش داده و روند پیری زودرس را کند میکنند.
او، گفت: مطالعات نشان میدهد استفاده منظم از محصولات حاوی این ترکیبات میتواند از سلولهای اپیدرمی و ماتریکس بینابینی پوست محافظت کند و مقاومت طبیعی پوست در برابر عوامل محیطی را افزایش دهد.
نکات عملی برای انتخاب محصولات مراقبتی
این متخصص فارماسیوتیکس، گفت: برای محافظت مؤثر پوست در برابر نور آبی و آلودگی، استفاده از محصولات حاوی آنتیاکسیدان ضروری است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: محصولاتی که از داروخانه تهیه میشوند و روی بستهبندی آنها ترکیباتی حاوی ویتامین C، ویتامین E، پلیفنولها یا آنتی اکسیدان ذکر شده باشد، میتواند اثر محافظتی واقعی داشته باشد.
سبحانی، گفت: این نکته به خانوادهها کمک میکند تا با انتخاب محصولات مناسب، از پوست خود در برابر آسیبهای محیطی محافظت کنند.
او، گفت: جذب سرمایهگذار برای بخش تولید با ارایه طرحهای سرمایهپذیر، توجه جدی به طرحهای کلان (مگاپروژهها) و ماموریتگرایی، فعالیت در حوزه جهاد علمی و تعریف پیوستههای سلامت در سامانه نان (نظام ایدهها و نیازها) برای طرحهای ملی از اولویتهای مهم است.
معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین بر لزوم تدوین برنامهای مشخص برای جذب منابع و تلاش در جهت ارتقای رتبهبندی دانشگاه با هدف قرارگیری در جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان تاکید کرد.
در ابتدای این نشست، محمد حسینی رئیس دانشکده بهداشت، به معرفی توانمندیهای این مجموعه پرداخت و سپس دیگر مسوولان حاضر در خصوص موضوعاتی مانند اثرگذاری طرحهای پژوهشی، پرداخت هزینهها، پژوهانه کتب، کمیته تحقیقات دانشجویی و چاپ مبتنی بر تقاضا به بحث و تبادل نظر پرداختند.
در این نشست امین رمضانی مدیر توسعه فناوری سلامت و دکتر «حسین پارسایی» سرپرست دفتر ارتباط با صنعت و مسوول جذب منابع معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز حضور داشته و با مسئولان دانشکده بهداشت هماندیشی کردند.
همافزایی علمی برای ارتقای شاخصهای سلامت مادر و نوزاد در فارس
در نشست کمیته دانشگاهی ارتقای سلامت مادران و نوزادان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، بر لزوم بهرهگیری از یافتههای پژوهشی و علمی بهمنظور شناسایی چالشها، موانع و طراحی راهکارهای مؤثر برای بهبود شاخصهای سلامت مادر و نوزاد در استان فارس تأکید شد.
مشاور عالی رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در این نشست با اشاره به اینکه بهداشت و پیشگیری خط مقدم نظام سلامت است، گفت: اولویت اصلی نظام سلامت، پیشگیری از بیماریها و مراقبت از سلامت افراد جامعه بهویژه مادران باردار، جنین و نوزادان است و تیم سلامت با تمام توان در مسیر ارتقای شاخصهای سلامت این گروههای حساس تلاش میکند.
کوروش عزیزی، با بیان اینکه مرگومیر نوزادان پدیدهای چندعلتی است، گفت: مرگ نوزادان به یک عامل محدود نمیشود و عوامل متعددی در بروز آن نقش دارند؛ از اینرو طراحی و اجرای مداخلات مؤثر درونبخشی و برونبخشی برای کاهش مرگومیر در این گروههای سنی ضروری است.
عزیزی، گفت: استفاده مؤثر ازنظرات اساتید و متخصصان حاذق در این حوزه میتواند نقش مهمی در ارتقای سلامت مادران و نوزادان ایفا کند.
او، همچنین توسعه زیرساختهای درمانی، از جمله افزایش تعداد تختهای بیمارستانی در شیراز را از راهکارهای مؤثر در تقویت ارائه خدمات سلامت به مادران و نوزادان دانست و گفت: بازگشت بیمارستان حضرت زینب (س) به چرخه ارائه خدمات درمانی استان فارس تا پایان سال، میتواند نقش بسزایی در بهبود ارائه خدمات سلامت به مادران و نوزادان داشته باشد.
در ادامه این نشست دکتر «اورنگ ایلامی» معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تشریح شاخص میزان مرگ نوزادان در هر هزار تولد زنده تأکید کرد: بهبود دسترسی به مراقبتهای دوران بارداری، ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و گسترش برنامههای آموزشی ویژه مادران باردار، از عوامل مؤثر در کاهش این شاخص به شمار میرود.
اعضای کمیته نیز ضمن تشریح مصوبات مشترک معاونتهای بهداشت و درمان و مرکز تحقیقات مادر و جنین، بر ضرورت همافزایی، تداوم همکاریهای علمی و اجرایی و استفاده از نتایج پژوهشها در تصمیمگیریهای حوزه سلامت مادر و نوزاد تأکید کردند.
بیش فعالی و نقص توجه (ADHD) شایعترین اختلال رفتاری و شناختی عصبی در کودکان
اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD) شایعترین اختلال رفتاری و شناختی عصبی که در دوران کودکی شروع می شود و بطور کلی میزان این اختلال در پسرها بیشتر از دختران بوده که علائم آن تا بزرگسالی ادامه دارد.
فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان و عضو هیات علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: اختلال کمتوجهی_بیش فعالی (ADHD) یکی از مشکلات سلامت روان است که باعث میشود کودک برای متمرکز شدن روی یک کار واحد یا ثابت نشستن برای مدت طولانی دچار مشکل شود.
سارا ده بزرگی، گفت: بسیاری از افراد در طول زندگی خود کاهش تمرکز و تغییر در سطح انرژی را تجربه میکنند.
ده بزرگی، گفت: اما کمتوجهی و بیش فعالی در کودکان مبتلا به ADHD شدیدتر است؛ به طوری که روی تحصیل، روابط اجتماعی و زندگی خانوادگی آنها تاثیر میگذارد.
بیش فعالی در کودکان از چه سنی شروع میشود؟
ده بزرگی با بیان اینکه کودکان با اختلال نقص توجه و بیش فعالی ۵ تا ۱۰ درصد از جمعیت کودکان در سنین مدرسه را تشکیل می دهند، گفت: بیش فعالی یک اختلال عصبی رشدی است که علائم آن از سنین پایین مشهود است، با این حال ممکن است این علائم در سنین مدرسه بارزتر باشد.
او، بروز علائم در سنین مختلف را متفاوت دانست و گفت: از ویژگی های عمده این اختلال در کودکان، فعالیت و تحرک زیاد، تمرکز و توجه کم و رفتارهای ناگهانی و تکانشی است این کودکان در تمرکز کردن، تکمیل وظایف و پیروی از دستورالعملها با مشکل مواجه هستند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، تصریح کرد: بیقراری، انرژی زیادی، به صورتی که نمیتوانند یک جا بنشینند، زیاد صحبت میکنند یا تمایل دارند صحبت دیگران را قطع کنند.
علائم این اختلال از دوران کودکی شروع می شود و ممکن است در نوجوانی رو به بهبود برود اگرچه ممکن است برخی از جنبه های آن تا آخر عمر باقی بماند.
دلایل بروز ADHD
این فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان در خصوص دلایل بروز این اختلال ادامه داد: ژن های متعددی در تحقیقات به عنوان مبنای ژنتیکی این اختلال شناخته شده است.
همچنین مطالعات اخیر نشان می دهد که تکامل قشری مغز ممکن است در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه عمدتا تا چند سال به تعویق بیفتد.
ده بزرگی، گفت: این تاخیر در ناحیه جلویی مغز که در پروسه های ادراکی و شناختی از جمله توجه و برنامه ریزی حرکتی مهم است، برجسته می باشد. با وجود این تاخیر در تکامل قشری مغز اما در ساختار مغز هیچ حالت غیر طبیعی دیده نمی شود.
مهمترین علت ایجاد اختلال بیش فعالی در کودکان عوامل ژنتیکی است
او، با اشاره به اینکه مهمترین علت ایجاد این اختلال در کودکان عوامل ژنتیکی می باشد، افزود: پژوهش ها نشان میدهند اگر کودکی اختلال نقص توجه بیش فعالی داشته باشد، بین ۱۰ تا ۳۵ درصد از اعضا ی خانواده احتمالا این اختلال را دارند.
این مقام مسئول، گفت: از علل دیگر این اختلال، وجود سابقه نارس بودن در زمان تولد و همچنین تحمل شرایط با اکسیژن پایین در جنینی است.
ده بزرگی، گفت: هدف از درمان این اختلال، مدیریت و کنترل رفتارهای غیر عادی است تا کودک بتواند در تمام مراحل مختلف رشد فردی، روابط خانوادگی و زندگی اجتماعی و دوران تحصیل با دیگران راحتتر ارتباط برقرار کند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: دارو درمانی، روان درمانی، مداخلات رفتاری و آموزش والدین از مداخلات در دسترسی هستند که بر اساس تشخیص علائم و شدت بیش فعالی توسط پزشک متخصص، به کار گرفته خواهند شد تا به کاهش علائم و بهبود عمکلرد منجر شود.
نقش آنتی اکسیدانها در محافظت از پوست در برابر آلودگی محیطی
با افزایش استفاده از دستگاههای دیجیتال و آلودگی محیطی در فصل سرما، پوست بیش از پیش در معرض آسیبهای ناشی از نور آبی و رادیکالهای آزاد قرار دارد که این عوامل میتواند منجر به پیری زودرس، التهاب، خشکی و افزایش حساسیت پوست شوند.
متخصص فارماسیوتیکس و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ضمن تاکید بر اهمیت پیشگیری علمی و استفاده از محصولات حاوی ترکیبات فعال محافظ گفت: نور آبی، طیف کوتاهموجی از نور مرئی است که توسط صفحههای نمایش تلفن همراه، تبلت، رایانه و تلویزیون تولید میشود.
زهرا سبحانی، گفت: مواجهه مزمن با این نور میتواند باعث افزایش تولید رادیکالهای آزاد در سلولهای پوست شود و آسیب به DNA و پروتئینهای ساختاری پوست، از جمله کلاژن و الاستین، را تسریع کند؛ این اثرات ممکن است به شکل چینوچروک زودرس، لک و کاهش شادابی پوست ظاهر شوند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ادامه داد: آلودگی محیطی نیز، شامل ذرات معلق، ترکیبات شیمیایی و فلزات سنگین، میتواند ضمن آسیب به لایه محافظ پوست، باعث التهاب، تحریک و اکسیداسیون سلولی شود.
او، گفت: مواجهه همزمان با نور آبی و آلودگی، فشار اکسیداتیو روی پوست را افزایش میدهد و نیاز به مداخلات محافظتی را ضروری میکند.
سبحانی، با اشاره به اینکه آنتیاکسیدانها مولکولهایی هستند که میتوانند رادیکالهای آزاد را خنثی کرده و از آسیب سلولی جلوگیری کنند، افزود: ترکیباتی مانند ویتامین C، ویتامین E و پلیفنولها با مهار اکسیداسیون، التهابات پوستی را کاهش داده و روند پیری زودرس را کند میکنند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: مطالعات نشان میدهد استفاده منظم از محصولات حاوی این ترکیبات میتواند از سلولهای اپیدرمی و ماتریکس بینابینی پوست محافظت کند و مقاومت طبیعی پوست در برابر عوامل محیطی را افزایش دهد.
نکات عملی برای انتخاب محصولات مراقبتی
این متخصص فارماسیوتیکس، گفت: برای محافظت مؤثر پوست در برابر نور آبی و آلودگی، استفاده از محصولات حاوی آنتیاکسیدان ضروری است.
محصولاتی که از داروخانه تهیه میشوند و روی بستهبندی آنها ترکیباتی حاوی ویتامین C، ویتامین E، پلیفنولها یا آنتی اکسیدان ذکر شده باشد، میتواند اثر محافظتی واقعی داشته باشد.
این نکته به خانوادهها کمک میکند تا با انتخاب محصولات مناسب، از پوست خود در برابر آسیبهای محیطی محافظت کنند.
امکان بهبودی اگزمای پوستی نوزادان با افزایش سن
عضو هیات علمی گروه پوست در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز ضمن معرفی انواع اگزمای پوستی گفت: نوزادان مبتلا به اگزمای پوستی اغلب با افزایش سن بهبود می یابند.
از جمله شایع ترین مشکلات پوستی که بسیاری از افراد را در دوره های مختلف زندگی می تواند درگیر کند، اگزما است و به ویژه در فصل های سرد سال، شاهد افزایش موارد ابتلا به این مشکل پوستی هستیم.
مریم سادات ساداتی، عضو هیات علمی گروه پوست در دانشگاه علوم پزشکی شیراز با دسته بندی انواع اگزمای پوستی، راهکارهای پیشگیری و درمان این بیماری را بیان کرد.
این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: اگزما می تواند به صورت سرشتی و در اثر ژنتیک، از بدو تولد و یا در اثر محرک های محیطی ایجاد شود؛ اما بزرگترین چالش مبتلایان، عود بیماری پس از بهبودی است.
او با اشاره به نشانه های بروز اگزما افزود: اگزمای پوستی به صورت ضایعات خارش دار در بخش های مختلف پوست بدن به ویژه دست ها و در مواردی نیز ترشحات تاول دار با خارش زیاد که می تواند همراهی با عفونت داشته باشد، دیده می شود.
ساداتی، فصل سرما را یکی از عوامل موثر در عود این بیماری برشمرد که به علت خشکی ایجاد می شود و گفت: توصیه می شود افراد در صورت عدم بهبودی پس از مصرف مرطوب کننده ها، به پزشک مراجعه و از شدت یافتن بیماری پیشگیری کنند.
این عضو هیات علمی گروه پوست با بیان اینکه پزشک بر اساس شرایط بیمار، فرآیند درمانی موردنیاز را تجویز می کند، مراحل درمانی اگزمای پوستی را از تجویز کرم های درمانی و مرطوب کننده های موثر، داروهای ساختنی، داروهای خوراکی و در موارد معدود و شدید نیز، نیاز به بستری بیمار برشمرد و ادامه داد: در کنار درمان های پزشکی، اقدامات مراقبتی شامل پرهیز از محرک هایی مانند شوینده ها و مرطوب نگاه داشتن منظم پوست، می تواند گام موثری در مدیریت درمان اگزمای پوستی باشد.
او یکی از موارد شایع بروز اگزمای پوستی را اگزمای شغلی عنوان کرد که به ویژه در برخی مشاغل صنعتی شاهد آن هستیم و از سویی به ویژه در بانوان، در اثر تماس با شوینده ها، اغلب در ناحیه دست بروز می یابد و از افراد خواست تا در حد امکان، ضمن استفاده از مرطوب کننده و پیشگیری از خشکی پوست، از مواد محرک پوست پرهیز کرده و از دستکش مناسب استفاده کنند.
دکتر ساداتی همچنین یکی از علت های بروز اگزما را عوامل تغذیه ای عنوان کرد که نیاز به پیگیری و بررسی تشخیصی و درمانی بیشتر دارد.
امکان بهبودی اگزمای پوستی نوزادان با افزایش سن
عضو هیات علمی گروه پوست در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز ضمن معرفی انواع اگزمای پوستی گفت: نوزادان مبتلا به اگزمای پوستی اغلب با افزایش سن بهبود می یابند.
از جمله شایع ترین مشکلات پوستی که بسیاری از افراد را در دوره های مختلف زندگی می تواند درگیر کند، اگزما است و به ویژه در فصل های سرد سال، شاهد افزایش موارد ابتلا به این مشکل پوستی هستیم.
مریم سادات ساداتی، عضو هیات علمی گروه پوست در دانشگاه علوم پزشکی شیراز با دسته بندی انواع اگزمای پوستی، راهکارهای پیشگیری و درمان این بیماری را بیان کرد.
به گفته این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اگزما می تواند به صورت سرشتی و در اثر ژنتیک، از بدو تولد و یا در اثر محرک های محیطی ایجاد شود؛ اما بزرگترین چالش مبتلایان، عود بیماری پس از بهبودی است.
او با اشاره به نشانه های بروز اگزما افزود: اگزمای پوستی به صورت ضایعات خارش دار در بخش های مختلف پوست بدن به ویژه دست ها و در مواردی نیز ترشحات تاول دار با خارش زیاد که می تواند همراهی با عفونت داشته باشد، دیده می شود.
دکتر ساداتی فصل سرما را یکی از عوامل موثر در عود این بیماری برشمرد که به علت خشکی ایجاد می شود و گفت: توصیه می شود افراد در صورت عدم بهبودی پس از مصرف مرطوب کننده ها، به پزشک مراجعه و از شدت یافتن بیماری پیشگیری کنند.
این عضو هیات علمی گروه پوست با بیان اینکه پزشک بر اساس شرایط بیمار، فرآیند درمانی موردنیاز را تجویز می کند، مراحل درمانی اگزمای پوستی را از تجویز کرم های درمانی و مرطوب کننده های موثر، داروهای ساختنی، داروهای خوراکی و در موارد معدود و شدید نیز، نیاز به بستری بیمار برشمرد و ادامه داد: در کنار درمان های پزشکی، اقدامات مراقبتی شامل پرهیز از محرک هایی مانند شوینده ها و مرطوب نگاه داشتن منظم پوست، می تواند گام موثری در مدیریت درمان اگزمای پوستی باشد.
او یکی از موارد شایع بروز اگزمای پوستی را اگزمای شغلی عنوان کرد که به ویژه در برخی مشاغل صنعتی شاهد آن هستیم و از سویی به ویژه در بانوان، در اثر تماس با شوینده ها، اغلب در ناحیه دست بروز می یابد و از افراد خواست تا در حد امکان، ضمن استفاده از مرطوب کننده و پیشگیری از خشکی پوست، از مواد محرک پوست پرهیز کرده و از دستکش مناسب استفاده کنند.
دکتر ساداتی همچنین یکی از علت های بروز اگزما را عوامل تغذیه ای عنوان کرد که نیاز به پیگیری و بررسی تشخیصی و درمانی بیشتر دارد.
بررسی روند پیشرفت طرح پارک پردیس سلامت و سایر طرحهای عمرانی در پردیس سلامت شهید دوران دانشگاه
به منظور برنامههای توسعه رفاهیات دانشگاه علوم پزشکی شیراز، معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز از روند اجرای طرح پارک پردیس سلامت و سایر طرحهای عمرانی دانشگاه در پردیس سلامت شهید دوران دانشگاه بازدید کرد.
عبدالخالق کشاورزی، در این بازدید پیشرفت طرح پارک پردیس سلامت با اشاره به لزوم ایجاد فضای مناسب برای اوقات فراغت و نشاط کارکنان و دانشجویان، گفت: با توجه به ظرفیتهای موجود در پردیس سلامت دانشگاه، تلاش داریم با تکمیل این پارک، بستری ایمن، استاندارد و در دسترس برای ارتقای کیفیت زندگی و رفاه دانشگاهیان فراهم کنیم.
کشاورزی، توسعه زیرساختهای رفاهی در کنار پروژههای درمانی و آموزشی، از اولویتهای معاونت توسعه مدیریت و منابع دانشگاه است و پارک پردیس سلامت به عنوان یک فضای عمومی کارآمد، با رویکرد سلامتمحور و نشاط آفرین در حال اجراست.
معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه این برنامه، از سایر پروژههای عمرانی در سایت دانشگاه بازدید کرد و روند پیشرفت آنها را مورد ارزیابی قرار داد.
دکتر کشاورزی با تأکید بر ضرورت تسریع در تکمیل طرح ها و رعایت استانداردهای فنی و ایمنی، هماهنگیهای لازم با واحدهای اجرایی و پیمانکاران انجام شده و تلاش داریم با مدیریت دقیق منابع و زمانبندی، این طرح ها را در چارچوب برنامه به بهرهبرداری برسانیم.
مقاومسازی بیمارستان حضرت زینب(س) بر اساس استانداردهای مورد تأیید وزارت بهداشت و سازمان نظام مهندسی در حال اتمام است
معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز در بازدید از روند پیشرفت عملیات بازسازی و مقاومسازی بیمارستان حضرت زینب(س)، بر اجرای این پروژه بر اساس استانداردهای مورد تأیید وزارت بهداشت و سازمان نظام مهندسی تأکید کرد.
عبدالخالق کشاورزی، در این بازدید ضمن بررسی مراحل مختلف بازسازی و مقاومسازی بیمارستان حضرت زینب(س)، روند پیشرفت فیزیکی طرح، انطباق عملیات اجرایی با ضوابط فنی و رعایت استانداردهای ایمنی و سازهای را مورد ارزیابی قرار داد.
معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اهمیت ایمنی مراکز درمانی، گفت: بازسازی و مقاومسازی بیمارستان حضرت زینب(س) بر اساس استانداردهای مورد تأیید وزارت بهداشت و سازمان نظام مهندسی در حال انجام است و تمامی مراحل اجرایی پروژه با نظارت فنی و رعایت الزامات تخصصی دنبال میشود.
او، همزمان با اجرای عملیات بازسازی و مقاومسازی، فرآیند تجهیز بیمارستان و برنامهریزی برای حضور کادر درمانی و پشتیبانی نیز در دستور کار قرار دارد تا شرایط لازم برای ارائه خدمات درمانی مطلوب فراهم شود.
کشاورزی با بیان اینکه هدف دانشگاه ارتقای سطح کیفی و ایمنی خدمات سلامت است، گفت: این مرکز درمانی پس از تکمیل عملیات اجرایی و اخذ تأییدیههای لازم از سازمانهای ذیربط، در آینده نزدیک به بهرهبرداری خواهد رسید و آماده ارائه خدمات به شهروندان است.
بررسی گسترش زمینه های همکاری فرهنگستان علوم پزشکی جنوب کشور با دانشکده هنر و معماری شیراز
در سی وششمین نشست فرهنگستان علوم پزشکی جنوب کشور، گسترش زمینههای همکاری با دانشکده هنر، معماری و شهرسازی شیراز بررسی شد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: تعامل و همگامی هنر با آموزش و ارتقای سلامت، نقش مهمی در انتقال موثر مفاهیم بهداشت و پیشگیری به جامعه دارد.
اورنگ ایلامی، گفت: طراحی مناسب فضاهای بهداشتی درمانی با تلفیقی از ابزارهای هنری و مهندسی معماری علاوه بر ارتقای روحیه بیماران، میتواند نقش مؤثری در بهبود روند درمان، افزایش رضایتمندی مراجعان و ارتقای کیفیت خدمات سلامت ایفا کند.
ایلامی، با اشاره به اینکه اعضای جلسه ماموریت اصلی فرهنگستانها در سراسر کشور گفتمانسازی و رصد علمی است، گفت: فرهنگستان علوم پزشکی طی مدت چهار سال گذشته، از زمان تأسیس، با رویکردی بینرشتهای، مسئلهمحور و مبتنی بر گفتمانسازی فعالیت کرده است.
اعضای این کارگروه، گفت: گسترش همکاری میان چهار فرهنگستان هنر، زبان و ادبیات فارسی، علوم و علوم پزشکی میتواند موجب تقویت زمینه های همکاری مشترک را فراهم کند.
اعضا با استناد به مطالعات سازمان جهانی بهداشت و پژوهشهای علمی، تأکید کردند: هنر در حوزههای پیشگیری، ارتقای سلامت و مدیریت و درمان بیماریها نقش مهمی دارد، اما این نقش باید بهصورت تخصصی و برنامهریزیشده دنبال شود.
در این نشست، تأثیر هنر به ویژه در حوزه سلامت روان، افزایش پویایی بیماران و ارتقای کیفیت زندگی مورد توجه قرار گرفت و اعضا تصریح کردند: صرف تمرکز بر فعالیتهای هنری بهتنهایی کافی نیست، بلکه حضور مربیان و متخصصان آگاه میتواند به گسترش این فرهنگ بهصورت علمی و اثربخش کمک کند.
همچنین بر وارد کردن هنر به آموزش علوم پزشکی با نگاهی جامع و میانرشتهای تأکید شد که این اقدام، میتواند به ارتقای سواد سلامت جامعه و بهبود کیفیت آموزش و خدمات سلامت منجر شود.
اعضای کمیته با اشاره به جایگاه شیراز بهعنوان مهد هنر و هنرپروری و شهر حافظ و سعدی، بر ضرورت پررنگتر شدن نقش هنر در ارتقای سلامت جامعه به ویژه در شیراز تأکید کردند؛ همچنین تشکیل کمیته های راهبردی مشارکت برون بخشی دانشکده هنر شیراز و فرهنگستان علوم پزشکی جنوب کشور از دیگر مباحث مورد بحث در این جلسه بود.
در ادامه دکتر «کامران باقری لنکرانی» رئیس فرهنگستان علوم پزشکی جنوب کشور، دکتر «اورنگ ایلامی» معاون بهداشت دانشگاه، دکتر «سید علی ملک حسینی» عضو فرهنگستان علوم پزشکی جنوب کشور و دکتر «امین حبیبی» رئیس دانشکده هنر، معماری و شهرسازی شیراز ضمن تشریح زمینههای مشترک همکاری، بر اهمیت مداخلات هنری در ارتقای سلامت جامعه و توسعه تعاملات میانرشتهای تأکید کردند.
چای سبز؛ گیاهی فراتر از یک نوشیدنی با خواص دارویی قابلتوجه
چای سبز (Camellia sinensis) ، یکی از گیاهان دارویی پرمصرف در جهان است که جایگاه ویژهای در فارماکوگنوزی دارد؛ اهمیت این گیاه تنها بهدلیل مصرف گسترده آن بهعنوان نوشیدنی نیست، بلکه به علت حضور ترکیبات فعال گیاهی با اثرات دارویی قابلتوجه است، در میان این ترکیبات، پلیفنولها و بهویژه ترکیبات تاننی نقش محوری در خواص بیولوژیک چای سبز ایفا میکنند.
اردلان پاسداران عضو هیات علمی گروه فارماکوگنوزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: از دیدگاه فارماکوگنوزی، تاننها گروهی از ترکیبات فنولی هستند که توانایی اتصال به پروتئینها را دارند و همین ویژگی، منشأ بسیاری از اثرات دارویی آنها است.
وی تصریح کرد: در چای سبز، تاننها عمدتاً از نوع تاننهای متراکم (Condensed tannins) بوده و بخش قابلتوجهی از آنها را کاتچینها تشکیل میدهند؛ این ترکیبات شامل اپیکاتچین، اپیگالوکتشین و بهویژه اپیگالوکتشین گالات (EGCG) هستند که از نظر ساختاری و عملکردی، مهمترین مواد مؤثره چای سبز محسوب میشوند.
تاننهای کاتچینی؛ اثرات محافظتی بر دستگاه گوارش
وی افزود: وجود تاننهای کاتچینی در چای سبز، عامل ایجاد طعم گس و قابض آن است. این خاصیت قابض، نتیجه اثر تاننها بر پروتئینهای سطح مخاط دهان و دستگاه گوارش بوده و از نظر دارویی میتواند به ایجاد اثرات محافظتی خفیف بر مخاط کمک کند. علاوه بر این، تاننهای چای سبز نقش مهمی در فعالیت آنتیاکسیدانی این گیاه دارند و با مهار رادیکالهای آزاد، در کاهش استرس اکسیداتیو سلولی مؤثر هستند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: از منظر علمی، ترکیبات تاننی چای سبز در کنار سایر پلیفنولها، در تعدیل پاسخهای التهابی، حمایت از سلامت قلب و عروق و تنظیم برخی مسیرهای متابولیک نقش دارند؛ با این حال، همین ترکیبات میتوانند در شرایط خاص، اثرات ناخواسته نیز ایجاد کنند.
دکتر پاسداران افزود: برای مثال، تاننها قادرند با برخی مواد معدنی بهویژه آهن غیرهِم پیوند برقرار کرده و جذب آن را در دستگاه گوارش کاهش دهند. به همین دلیل، مصرف مداوم چای سبز همزمان با وعدههای غذایی، بهویژه در افراد مستعد کمخونی فقر آهن، نیازمند توجه و آگاهی است.
طبیعی بودن یک فرآورده بهمعنای بیخطر بودن آن نیست
وی با بیان اینکه از دید فارماکوگنوزی طبیعی بودن یک فرآورده بهمعنای بیخطر بودن مطلق آن نیست، تصریح کرد: مقدار مصرف، شکل فرآورده (دمنوش یا عصارههای غلیظ) و وضعیت فیزیولوژیک فرد، همگی در ایمنی و اثربخشی ترکیبات تاننی چای سبز نقش تعیینکننده دارند.
این متخصص فارماکوگنوزی شناخت دقیق مواد مؤثره و اثرات آنها، را شرط مصرف آگاهانه و ایمن این گیاه دارویی دانست و افزود: در نهایت، چای سبز نمونهای بارز از گیاهان دارویی است که خواص آن ریشه در ترکیبات شیمیایی فعال، بهویژه تاننهای کاتچینی دارد؛ ترکیباتی که میتوانند در صورت مصرف صحیح، اثرات محافظتی داشته باشند و در صورت مصرف ناآگاهانه، منجر به تداخلات تغذیهای یا دارویی شوند.
خطر ابتلا به روده تحریک پذیر در اثر مصرف فست فود در دانش آموزان
در چند دهه گذشته مصرف فست فود در سراسر جهان افزایش یافته و همچنین تعداد فروشگاه های عرضه فست فود و مصرف فست فود در کشور ایران به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
فست فود غذایی است که به سرعت آماده و عرضه می شود و حاوی سطح بالایی از انرژی، قند، نمک و سطح پایینی از ریزمغذی و فیبر است و نوجوانان از مهم ترین گروه های سنی علاقه مند به استفاده از فست فودها هستند.
یافته ها نشان می دهد مصرف فست فود با عوارض زیادی همراه است.
مطالعات متعددی رابطه بین مصرف فست فود با شاخص توده بدنی (BMI)دریافت انرژی و الگوی تغذیه را نشان می دهد.
هر وعده فست فود به طور متوسط ۱۰۰۰ کیلوکالری انرژی تولید می کند، یعنی حدود نیمی از کالری موردنیاز روزانه که عاملی پراهمیت در ایجاد چاقی است.
مصرف فست فود، افزایش وزن و چاقی ناشی از آن به تغییراتی مانند فشارخون بالا، سطح نامطلوب کلسترول، افزایش بیماری قلبی عروقی، سکته قلب، دیابت شیرین و بسیاری از سرطان ها می انجامد.
فست فود به عنوان یکی از تهدیدهای مهم سلامت دستگاه گوارش شناخته می شود که به خاطر چربی فراوان، مواد نگه دارنده و طعم دهنده هایی مانند نمک، می تواند باعث بروز برخی از شایع ترین بیماری های گوارشی مانند کبد چرب، ریفلاکس، ترش کردن معده، ایجاد سنگ های صفراوی و سرطان های معده و روده شود.
مصرف فست فود موجب افزایش خطر بروز سندروم متابولیک و روده تحریک پذیر در کودکان و نوجوانان می شود. همچنین مصرف فست فود باعث اختلال در کنترل اشتهای طبیعی بدن و پرخوری می شود.
پروین ایزدی
کارشناس گروه بهبود تغذیه جامعه شبکه بهداشت و درمان شهرستان سرچهان
تقویت تعاملات آموزشی و پژوهشی دانشکده ها و دانشگاه های علوم پزشکی قطب پنج کشور
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز صبح امروز دوشنبه ششم بهمن ۱۴۰۴ با دکتر «اله کرم اخلاقی» رئیس دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دیدار و گفتوگو کرد.
سید بصیر هاشمی، در این دیدار بر تقویت همکاریهای آموزشی و پژوهشی میان دانشگاههای علوم پزشکی کلانمنطقه پنج کشور تأکید کرد.
هاشمی، با تأکید بر جایگاه دانشگاه علوم پزشکی شیراز به عنوان قطب آموزشی و پزشکی جنوب کشور و اهمیت همکاریهای منطقهای، حمایت همهجانبه خود را از اجرای طرحهای مشترک آموزشی و پژوهشی اعلام کرد و گفت: ارتقای ظرفیتها و توانمندیهای علمی میان دانشگاههای علوم پزشکی کلانمنطقه پنج کشور، زمینهساز ارتقای سطح خدمات سلامت در جنوب کشور است.
اخلاقی رئیس دانشگاه علوم پزشکی بوشهر نیز، هدف از این دیدار را گسترش تعاملات بیندانشگاهی، تبادل تجربیات علمی و توسعه همکاریهای مشترک آموزشی و پژوهشی با دانشگاه علوم پزشکی شیراز عنوان کرد و گفت: تقویت ارتباطات آموزشی و پژوهشی از طریق اجرای تفاهمنامههای مشترک میتواند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش در حوزه سلامت این منطقه ایفا کند.
این دیدار با هدف همافزایی علمی و توسعه همکاریهای مشترک دانشگاه های علوم پزشکی شیراز و بوشهر برگزار شد.
دیدار رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اعضای انجمن پزشکان عمومی فارس
در دیدار رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز با جمعی از اعضای انجمن پزشکان عمومی فارس مسائل صنفی پزشکان عمومی مورد بررسی قرار گرفت.
سید بصیر هاشمی، در این نشست با تأکید بر نقش راهبردی پزشکان عمومی در نظام سلامت، گفت: پزشکان عمومی مدافعان خط اول تشخیص و درمان بیماران هستند و در بحران کرونا این نقش به خوبی نمود پیدا کرد؛ تلاش ما بر این است که با همکاری سازمان نظام پزشکی و انجمن پزشکان عمومی استان، مسائل و مشکلات این قشر با سرعت بیشتری پیگیری شود.
هاشمی، نقش پزشکان عمومی را در استقرار مؤثر برنامه نظام ارجاع و پزشک خانواده مهم ارزیابی کرد و گفت: نگاه ما، نگاهی همراه و تسهیلگر در مسیر پیگیری مطالبات همکاران حوزه سلامت و ارتقای رضایتمندی آنان است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه خدمت به مردم و اثربخشی آن در جامعه را از مهمترین جنبه های فعالیت در عرصه پزشکی عنوان کرد و از تلاش مجموعه سلامت فارس در راستای توسعه خدمت رسانی به مردم قدرانی کرد.
مسعود امانی، رئیس هیات مدیره انجمن پزشکان عمومی فارس و سایر اعضای انجمن، به بیان دغدغهها و خواستههای خود در این حوزه پرداختند.
از مهمترین محورهای مطرحشده در این نشست، مسائل پیرامون برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، ارتقای کیفیت و دسترسی به دورههای بازآموزی علمی و مسائل مربوط به حوزه صنفی رفاهی بود.
ارتقای خدمات تشخیصی و درمانی صرع در بخش تشنج بیمارستان نمازی
فعالیت ها و خدمات بخش تشنج بیمارستان نمازی، به عنوان یکی از مراکز درمانی پیشرو در جنوب کشور، با بهرهگیری از تجهیزات نوین و حضور متخصصان با تجربه در حوزه تشخیص و درمان بیماریهای صرع و تشنج بهطور چشمگیری توسعه داشته است.
رئیسرییس بیمارستان با اشاره به جایگاه این مرکز به عنوان یکی از قطبهای علمی و درمانی جنوب کشور گفت: بیمارستان نمازی همگام با پیشرفتهای جهانی در حوزه پزشکی، در سالهای اخیر اقدام به بهروزرسانی خدمات تخصصی خود کرده است.
محمد رحمانیان، افزود: یکی از بخشهای فعال این بیمارستان، بخش تشخیص و درمان بیماریهای صرع و تشنج است که از اواخر دهه ۸۰ با حمایت خیرین نیکاندیش فعالیت خود را آغاز کرده و تاکنون میزبان شمار زیادی از بیماران از سراسر کشور بوده است.
رحمانیان، اضافه کرد: این بخش با ارائه خدمات تشخیصی پیشرفته، درمانهای دارویی و انجام جراحیهای تخصصی صرع، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران ایفا می کند.
او، از تجهیز این مرکز به فناوری نوار مغزی طولانی مدت (بیش از ۸ ساعت تا چندین روز) خبر داد و گفت: با راهاندازی این امکان، بیمارستان نمازی به تنها مرکز دانشگاهی جنوب کشور در زمینه انجام نوار مغزی طولانیمدت تبدیل شده است.
این مقام مسئول،گفت: حضور اساتید برجسته و کادر درمانی با تجربه، امکان ارائه خدمات تخصصی به بیماران از سنین نوزادی تا سالمندی را فراهم کرده و این خدمات با تعرفههای دولتی ارائه میشود تا دسترسی بیماران از استانهای مختلف کشور تسهیل شود.
رئیس بیمارستان نمازی تأکید کرد: تشخیص دقیق برخی از بیماریهای صرعی نیازمند بررسیهای پیشرفته و در مواردی مداخله جراحی است که این مرکز توانسته است بستر مناسبی برای ارائه این خدمات تخصصی فراهم کند.
راهکارهای طب سنتی برای حفظ سلامت پوست و بدن در فصل سرد
اگرچه از نظر طب سنتی طبیعت فصل زمستان، سرد و تر است، اما در بسیاری از مناطق کشور، به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش میزان بارش، غلبه سردی بیشتر از تری است و هوا به سمت سردی و خشکی سوق پیدا میکند. این شرایط میتواند در افراد با مزاج خشک یا رطوبت کم بدن، زمینهساز بروز مشکلات پوستی مانند خشکی، زبری، خارش و ترکخوردگی پوست، بهویژه در نواحی دستها، پاها و لبها شود.
محمدمهدی پرویزی متخصص طب سنتی ایرانی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، رعایت تدابیر تغذیهای، اصلاح شیوه نادرست زندگی و مراقبت های پوستی متناسب با این فصل را عاملی مهم در حفظ سلامت پوست و بدن در فصل سرد عنوان کرد.
این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شیراز یکی از مهمترین اصول مراقبت از پوست در این فصل را حفظ تعادل مزاج و تقویت رطوبت طبیعی بدن دانست و گفت: توصیه می شود که افراد بیشتر از غذاهایی استفاده کنند که طبع معتدل و گرم دارند تا بدن در برابر سرمای محیط محافظت شود.
به گفته وی، مصرف انواع آشها و سوپهای سبک مانند شیر برنج، آش جو، آش سبزی و سوپ مرغ، بهویژه اگر با سبزیجاتی مانند هویج، کدو حلوایی یا شلغم و نیز مقدار کمی از ادویه هایی مانند دارچین، زنجبیل، زعفران، سیر یا فلفل همراه باشند، انتخاب مناسبی در روزهای سرد سال است.
دکتر پرویزی استفاده متعادل از روغنهای طبیعی مانند روغن زیتون، روغن کنجد و روغن بادام شیرین در برنامه غذایی را عامل موثری در کمک به حفظ نرمی پوست برشمرد و افزود: در میان منابع پروتئینی از جمله مصرف متعادل گوشت گوسفند و بوقلمون به دلیل خاصیت گرم و تقویتکنندگی آن در این فصل توصیه میشود.
چه میوه هایی در فصل سرما مصرف کنیم؟
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: مصرف میوه هایی که خاصیت رطوبترسانی و تقویت بدن دارند در فصل سرما اهمیت دارد. مصرف سیب شیرین، انجیر تازه یا خیسانده، انار شیرین و در صورت سازگاری با مزاج فرد، خرمالو، میتواند به حفظ لطافت پوست کمک کند.
دکتر پرویزی از مردم خواست که میوه خرمالو را با احتیاط بیشتری در فصل سرما مصرف کنند و تصریح کرد: با وجود اینکه خرمالو در فصل پاییز و اوایل زمستان در دسترس و از نظر مزاجی دارای طبعی گرم و تر است، همچنین این میوه برای تقویت بدن و کمک به بهبود خشکی، از جمله خشکی پوست، فوایدی برای آن ذکر شده است، لازم است در مصرف آن احتیاط شود.
وی ادامه داد: خرمالو به دلیل بافت قابض و ترکیبات خاص خود، در برخی افراد میتواند موجب یبوست شدید و در مواردی زمینهساز انسداد روده شود. این احتمال در افرادی که سابقه مشکلات گوارشی، کندی حرکات روده، جراحیهای گوارشی یا مصرف کم مایعات دارند بیشتر است؛ بنابراین توصیه میشود خرمالو به مقدار متعادل، همراه با مایعات کافی و نه با معده کاملاً خالی مصرف شود و افرادی که سابقه یبوست مزمن یا مشکلات گوارشی دارند، پیش از مصرف آن حتماً با پزشک مشورت کنند.
اهمیت مصرف نوشیدنیهای گرم و ملایم در زمستان
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اینکه نوشیدنیهای گرم و ملایم نیز در زمستان جایگاه ویژهای دارند، افزود: توصیه می شود افراد در این فصل از دمنوشهایی مانند گل گاوزبان همراه با مقدار کمی لیموعمانی، بابونه، بهلیمو، سیب خشک، یا زعفران یا حتی شربت گلاب و زعفران، یا شربت عسل را در صورت نداشتن منع مصرف از نظر پزشک، استفاده کنند. مصرف دم نوش هایی مانند دم نوش دارچین یا زنجبیل و همچنین عسل بعد از غذاها یا میوه های سرد مزاج، مانند مرکبات، نیز برای برخی افراد با مزاج سرد و تر توصیه می شود.
دکتر پرویزی تصریح کرد: این نوشیدنیها با کمک به بهبود گردش خون و تعدیل مزاج، میتواند در حفظ سلامت پوست مؤثر باشد. نوشیدن شیر گرم همراه با مقدار کمی عسل طبیعی پیش از خواب نیز برای برخی افراد مفید است و به حفظ نرمی پوست کمک میکند.
در کنار تغذیه، مراقبت موضعی از پوست نیز اهمیت ویژهای دارد
به گفته وی، در کنار تغذیه، مراقبت موضعی از پوست نیز اهمیت ویژهای دارد؛ برای جلوگیری از خشکی و ترکخوردگی پوست دست، صورت و لب، توصیه می شود پس از شستوشو و استحمام، پوست را با روغنهای طبیعی مانند روغن بادام شیرین، روغن زیتون یا روغن بنفشه با پایه کنجد مرطوب کنید.
به گفته دکتر پرویزی استفاده از دستکش نخی یا دستکش هایی با آستر داخلی نخی و ابریشمی همراه با پوشش مناسب در بیرون از منزل و همچنین مرطوب کردن لبها با روغن بادام، زیتون، کرم یا وازلین، میتواند از آسیبهای ناشی از سرما جلوگیری کند. این مراقبتها بهویژه در افراد با پوست حساس یا سابقه ترکخوردگی اهمیت بیشتری دارد.
اصلاح شیوه غلط زندگی
دکتر پرویزی با تاکید بر اینکه در کنار همه این مراقبتها، اصلاح برخی عادات روزمره نیز ضروری است، بیان کرد: استحمام طولانی با آب بسیار داغ میتواند چربی طبیعی پوست را کاهش دهد، بنابراین توصیه میکنم مدت حمام کوتاهتر و دمای آب ملایمتر باشد.
به گفته وی، همچنین لباسهای نخی یا ابریشمی بهعنوان لایه زیرین استفاده شوند تا تماس مستقیم پشم با پوست موجب تحریک پوست نشود؛ مصرف مایعات کافی و نوشیدنیهای گرم در طول روز نیز نباید نادیده گرفته شود.
این متخصص طب ایرانی سنتی یادآور شد: اگرچه بسیاری از توصیههای طب سنتی و گیاهان دارویی میتواند مفید باشد، اما مصرف خودسرانه داروهای گیاهی، روغنها و ترکیبات سنتی بدون در نظر گرفتن مزاج، سن، بیماریهای زمینهای و شرایط فردی ممکن است منجر به عوارض ناخواسته شود.
دکتر پرویزی در پایان افزود: همچنین توصیههای افراد غیرمتخصص یا منابع غیرعلمی میتواند سلامت افراد را به خطر اندازد؛ بنابراین توصیه می شود پیش از استفاده از هرگونه داروی گیاهی یا فرآورده سنتی، حتماً با پزشک متخصص طب سنتی ایرانی و پزشک متخصص در این حوزه مشورت شود تا اقدامات درمانی بهصورت ایمن و علمی انجام گیرد.
نشانه های فقر آهن در دانشآموزان را بشناسیم؛نوجوانان به آهن بیشتری نیاز دارند!
کمخونی فقر آهن یکی از شایعترین اختلالات تغذیهای در جهان است و کودکان و نوجوانان، بهویژه دانشآموزان، از گروههای در معرض خطر آن محسوب میشوند.
آهن جزء مهم در هموگلوبین گلبول قرمز خون است که مسوولیت حمل اکسیژن به سلولهای بدن را بر عهده دارد. آهن همچنین جز اساسی برخی از مهمترین آنزیمهای بدن است.
کمبود آهن میتواند باعث کاهش ظرفیت یادگیری، افت تمرکز، خستگی مزمن و تضعیف سیستم ایمنی در دانشآموزان شود.
افراد زیادی بدون اینکه علائم واضحی از کم خونی داشته باشند، از عوارض زیانبار کم خونی ناشی از فقر آهن از جمله کاهش قدرت یادگیری، کاهش توان کار و افزایش ابتلا به بیماری رنج میبرند.
کمخونی فقر آهن چیست؟
کمخونی فقر آهن حالتی است که در آن بدن به دلیل دریافت ناکافی آهن یا جذب ضعیف آن، قادر به تولید مقدار کافی هموگلوبین نیست.
در نتیجه، اکسیژنرسانی به اندامها کاهش یافته و فرد دچار علائمی مانند رنگپریدگی، ضعف، بیحالی، سردرد، تنگی نفس و کاهش توان ذهنی و جسمی میشود.
عوارض کم خونی فقر آهن
اختلال در تکامل و هماهنگی سیستم عصبیکاهش ضریب هوشیکاهش قدرت یادگیریکاهش مقاومت بدن در برابر عفونتها
پژوهشها نشان می دهد که دانشآموزان مبتلا به کمخونی فقر آهن دچار کاهش توجه، افت حافظه و کندی پردازش ذهنی میشوند.
این موضوع میتواند باعث افت نمرات، کاهش مشارکت در کلاس و کاهش اعتمادبهنفس تحصیلی شود.
منابع غذایی آهن
بهترین منبع غذایی آهن جگر و پس از آن گوشت قرمز، مرغ، ماکیان و ماهی است.حبوبات، انواع مغزها (پسته، بادام، گردو، فندق و سبزی های برگ سبز تیره مثل جعفری، برگه های تیره کاهو و برگ چغندر، از منابع خوب آهن است.
مواد غذایی دیگری که تامین کننده آهن است، عبارتند از: زرده تخم مرغ، انواع خشکبار مانند برگه هلو، آلو و زردآلو، توت خشک،
انجیر خشک، خرما، کشمش و نان های خشک
آهن موجود در اسفناج به دلیل وجود اگزالات قابل جذب نیست.
چرا دانشآموزان در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند؟
دختران و پسران نوجوان به علت جهش رشد نوجوانی، افزایش توده عضلانی بدن، افزایش در حجم سلول های قرمز خون به آهن بیشتری نیاز دارند، اما در دختران نوجوان به علت نیاز به جبران آهن رفته در سیکل ماهانه نیاز به آهن افزایش می یابد.
تغذیه نامناسب و مصرف کم منابع آهن، فقر اقتصادی و ناامنی غذایی در برخی خانوادهها، از دیگر دلایل کمبود آهن در دوران کودکی و نوجوانی است.
راههای پیشگیری از کمخونی فقر آهن در دانشآموزان
در برنامه غذایی روزانه خود از منابع غذایی آهن استفاده کنید.همراه با غذا سالاد یا سبزی خوردن مصرف کنید.بعد از غذا میوه، به ویژه مرکبات که حاوی ویتامین C است، مصرف کنید.
از نوشیدن چای یک ساعت قبل و دو ساعت بعد از غذا پرهیز کنید.
مکمل یاری هفتگی آهن در دختران سنین بلوغ
براساس دستورالعمل وزارت بهداشت، تمامی دختران متوسطه اول و دوم می بایست به طور هفتگی یک عدد قرص آهن به مدت ۱۶ هفته در طول سال تحصیلی مصرف کنند.
مصرف قرص های گفته شده تنها برای پیشگیری از کم خونی فقر آهن است، نه درمان آن و در صورت ابتلا به کمخونی فقر آهن ابتلا به پزشک ضروری است.
مصرف قرص آهن به دلیل وجود عوارض احتمالی مانند تهوع، استفراغ، یبوست، درد شکم و مدفوع تیره رنگ نباید قطع شود، چون این عوارض اغلب پس از چند روز بهبود مییابد.
نتیجهگیری
کمخونی فقر آهن در دانشآموزان یک مشکل خاموش اما جدی است که میتواند سلامت جسمی، رشد و موفقیت تحصیلی آنان را بهطور قابلتوجهی تحت تأثیر قرار دهد.
با آگاهیبخشی، بهبود تغذیه، غربالگری منظم و مداخلات به موقع میتوان از بروز بسیاری از موارد کمخونی پیشگیری کرد و زمینهی رشد سالمتر و یادگیری بهتر دانشآموزان را فراهم ساخت.
فروغ صفری
کارشناس گروه بهبود تغذیه کارشناس شبکه بهداشت و درمان شهرستان داراب
برگزاری نشست برنامه ریزی کنگره ملی تروما به میزبانی شیراز
نشست برنامه ریزی کنگره ملی تروما به میزبانی شیراز، با حضور مشاورعالی رییس دانشگاه علوم پزشکی شیراز و جمعی از مسوولان بیمارستان بقیه الله(عج) تهران، ظهر امروز هفتم بهمن ۱۴۰۴ برگزار شد.
مشاورعالی رییس دانشگاه با اشاره به جایگاه شیراز به عنوان قطب پزشکی جنوب کشور، آمادگی کامل این دانشگاه برای میزبانی موفق این کنگره ملی را اعلام کرد.
کوروش عزیزی، گفت: دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بهرهمندی از اساتید صاحبنام و مرکز تحقیقات تروما، ظرفیت علمی بالایی برای برگزاری این رویداد مهم دارد.
عزیزی، با اشاره به آمار بالای تردد وسایل نقلیه و تصادفات در محورهای مواصلاتی منتهی به استان فارس به ویژه در ایام تعطیل، لزوم فرهنگ سازی برای پیشگیری از سوانح ترافیکی را ضروری دانست و گفت: کاهش تصادفات نیازمند عزمی ملی و مشارکت همهجانبه دستگاهها است.
او، گفت: انتظار می رود این کنگره علاوه بر دستاوردهای علمی و پژوهشی، به ارائه راهکارهای عملی برای نجات جان انسانها و کاهش آمار تصادفات منجر شود.
حمید محمدی معاون تحقیقات و فناوری و دکتر امین نیاکان معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز مطالبی در خصوص برگزاری کنگره ملی تروما بیان کردند.
مسوولان بیمارستان بقیه الله(عج) تهران و مسوولان مرکز ترومای دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز توضیحاتی در خصوص روند برگزاری این کنگره، از جمله میزگردها، پنل های تخصصی، پذیرش مقالات، ارایه دادند.
کنگره ملی تروما، با همکاری مراکز ترومای کشور، در اردیبهشت سال ۱۴۰۵ به میزبانی شیراز برگزار می شود.
کنترل اضافه وزن و چاقی در کودکان
ایجاد عادت های غذایی سالم از دوران کودکی، پایه و اساس پیشگیری از اضافه وزن و چاقی است.
رژیم غذایی باید متعادل، متنوع و سرشار از مواد مغذی باشد؛ تمرکز بر مصرف میوهها، سبزیجات تازه، غلات کامل، منابع پروتئین کمچرب (مانند مرغ، ماهی، حبوبات) و لبنیات کمچرب ضروی است.
از مصرف نوشیدنیهای قندی (نوشابه، آبمیوههای صنعتی)، تنقلات فرآوری شده، فستفودها و غذاهای با چربی و شکر بالا باید به شدت پرهیز شود؛ والدین نقش حیاتی در تهیه و ارائه غذاهای سالم و همچنین آموزش الگوهای غذایی صحیح به کودکان خود دارند.
تشویق کودکان به خوردن وعدههای غذایی در کنار خانواده و توجه به سیگنالهای گرسنگی و سیری آنها، از دیگر راهکارهای موثر است؛ خواب کافی و با کیفیت برای تنظیم هورمونهای مرتبط با اشتها، مانند لپتین (هورمون سیری) و گرلین (هورمون گرسنگی)، در کودکان حیاتی است.
کمبود خواب منجر به اختلال در این تعادل هورمونی شده و میتواند اشتهای کاذب، میل به غذاهای پُر کالری و چاقکننده و افزایش ذخیره چربی را به دنبال داشته باشد.
ساعات خواب مورد نیاز، با توجه به سن متفاوت است، اما برای کودکان خردسال، حدود ۱۰ تا ۱۳ ساعت خواب شبانه توصیه میشود؛ ایجاد یک برنامه خواب منظم و محیط خواب آرام و دلپذیر، به بهبود کیفیت و کمیت خواب کمک میکند؛ کودکان نیز مانند بزرگسالان، دچار استرس میشوند که این استرس میتواند ناشی از مسائل خانوادگی، تحصیلی یا اجتماعی باشد.
استرس مزمن میتواند منجر به آزاد شدن هورمون کورتیزول شده و در نتیجه، میل به غذاهای خاص (به ویژه غذاهای شیرین و پُر چرب) را افزایش دهد که به “پُرخوری هیجانی” معروف است؛ همچنین، استرس میتواند بر کیفیت خواب و سطح فعالیت بدنی کودک تاثیر منفی بگذارد.
آموزش راهکارهای ساده مدیریت استرس مانند بازیهای خلاقانه، قصهگویی، گذراندن وقت با کیفیت با والدین و تشویق به بیان احساسات، به کودکان کمک میکند تا با استرس خود کنار بیایند.
فعالیت بدنی، عنصری کلیدی در حفظ تعادل انرژی (مصرف و سوزاندن کالری) و سلامت کلی کودکان است؛ بازیهای شاد و پُر تحرک، دویدن، پریدن، دوچرخه سواری و شرکت در فعالیتهای ورزشی گروهی، نه تنها به سوزاندن کالری و جلوگیری از تجمع چربی اضافی کمک میکنند، بلکه باعث تقویت عضلات، استخوانها و بهبود سلامت قلبی عروقی نیز میشوند؛ توصیه میشود کودکان حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید روزانه داشته باشند.
محدود کردن زمان استفاده از وسایل الکترونیکی (تلویزیون، تبلت، تلفن همراه) و تشویق به فعالیتهای جایگزین، گامی مهم در این راستا به شمار می رود.
فاطمه زارع
سرپرست واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت شهرستان مرودشت
برنامه غربالگری متابولیک نوزادان یکی از موفقترین برنامههای اجرا شده دانشگاه در سطح کشور
نشست هماندیشی بررسی نتایج برنامه غربالگری متابولیک نوزادان با حضور معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز و جمعی از مدیران و کارشناسان حوزه سلامت برگزار و آخرین دستاوردها، چالشها و راهکارهای ارتقای این برنامه مورد بررسی قرار گرفت.
اورنگ ایلامی، با اشاره به اهمیت برنامه غربالگری متابولیک نوزادان به عنوان یکی از راهبردیترین برنامههای اجرا شده در دانشگاه، گفت: این برنامه نقش اساسی در شناسایی زودهنگام بیماریهای متابولیک و پیشگیری از بروز عوارض جبرانناپذیر جسمی و ذهنی در نوزادان دارد و سرمایهگذاری در این حوزه، تضمینکننده سلامت نسل آینده است.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیان کرد: اجرای منسجم و پوشش گسترده غربالگری در سطح استان، نتیجه تلاش هماهنگ شبکههای بهداشت و درمان، آزمایشگاههای مرجع و مراکز جامع سلامت است و شاخصهای عملکردی این برنامه نشاندهنده روند رو به رشد کیفیت خدمات و افزایش دسترسی عادلانه خانوادهها به خدمات تشخیصی به موقع است.
او، گفت: تحلیل دادههای حاصل از غربالگریها نشان میدهد که تشخیص زودهنگام و شروع سریع مداخلات درمانی، به طور قابل توجهی از بروز ناتوانیهای دائمی جلوگیری کرده و هزینههای اجتماعی و درمانی را کاهش داده است؛ از این رو تقویت زیرساختهای آزمایشگاهی و آموزش مستمر نیروهای تخصصی در اولویت برنامههای آینده قرار دارد.
این مقام مسئول، گفت: ارتقای آگاهی خانوادهها، استفاده از فناوریهای نوین در فرآیند غربالگری و تقویت همکاریهای بینبخشی میتواند اثربخشی این برنامه را بیش از پیش افزایش دهد و زمینه دستیابی به شاخصهای مطلوب سلامت نوزادان را فراهم سازد.
در این نشست همچنین جمعی از اساتید گروه غدد و متابولیسم کودکان حضور داشتند و دیدگاهها و پیشنهادهای خود را در راستای بهبود اجرای برنامه غربالگری متابولیک نوزادان و توسعه همکاریهای علمی و اجرایی مطرح کردند.
برگزاری نشست ستاد خدمات سفر نوروز ۱۴۰۵ دانشگاه علوم پزشکی شیراز
نشست ستاد خدمات سفر نوروز دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال ۱۴۰۵، با حضور معاون درمان دانشگاه، مسوولان بیمارستانهای دولتی شیراز و شهرستانها و جمعی از مدیران ارشد دانشگاه برگزار شد.
در این نشست، معاون درمان دانشگاه ضمن قدردانی از تلاشهای مستمر مجموعههای درمانی در طول سال جاری، گفت: از ابتدای امسال تاکنون، بیش از ۲ میلیون و ۶۰۰ نفر به بیمارستانهای دولتی استان مراجعه کرده و خدمات درمانی دریافت کردهاند که این آمار نشاندهنده تلاش بیوقفه همکاران حوزه سلامت در ارائه خدمات به مردم است.
امین نیاکان، با تأکید بر ضرورت آمادگی کامل بیمارستانها در آستانه ماه مبارک رمضان و ایام نوروز، افزود: دانشگاه علوم پزشکی شیراز با به کارگیری تمامی امکانات، ازجمله تجهیزات مصرفی، منابع انسانی و خدمات پشتیبانی، درصدد است تا در ایام ماه مبارک رمضان و ایام نوروز ۱۴۰۵، خدماترسانی بدون وقفه به هموطنان و مسافران نوروزی را ارائه دهد.
در ادامه، دبیر ستاد خدمات سفر نوروز دانشگاه، گزارشی از عملکرد سال گذشته ارائه داد و توضیحاتی درباره برنامههای ستاد در ایام پیشرو بیان کرد.
فرشاد فلاحتی، با اشاره به تجربه موفق سال گذشته، گفت: برنامهریزی دقیق برای ارائه خدمات بهینه در درمانگاهها، اورژانسها و مراکز شبانهروزی در دستور کار قرار گرفته است.
همچنین در این نشست، مدیران حاضر به بیان دیدگاهها، پیشنهادها و نقطهنظرات خود در زمینه ارتقای کیفیت خدمات سلامت محور و بهبود روند پاسخگویی بیمارستانها در ایام نوروز پرداختند.
این نشست با هدف هماهنگی میان واحدهای خدماترسان و ارزیابی سطح آمادگی بیمارستانها برگزار شد تا خدمات درمانی با کیفیت مطلوب و در کمترین زمان ممکن به مراجعهکنندگان ارائه شود.
- نویسنده : مریم توانا

































