محور جامعه شناسی کنگره بین‌المللی تجلی ۱۵ قرن نور نبوی در آینه علم و پژوهش به میزبانی دانشگاه شیراز
محور جامعه شناسی کنگره بین‌المللی تجلی ۱۵ قرن نور نبوی در آینه علم و پژوهش به میزبانی دانشگاه شیراز
سومین نشست علمی محور جامعه شناسی کنگره بین‌المللی تجلی ۱۵ قرن نور نبوی در آینه علم و پژوهش با سخنرانی جامعه‌ شناس برجسته بریتانیایی و نظریه‌ پرداز تحلیل ساختاری اسلام‌ هراسی و نویسنده کتاب «اسلام‌هراسی چیست؟» (What is Islamophobia?)، به صورت آنلاین برگزار شد.

دبیری این نشست بر عهده سید هادی ساجدی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، بود.

پروفسور میلر، در آغاز با قدردانی از دعوت کنگره و ابراز همبستگی با مردم ایران در شرایط جنگی، موضوع اصلی سخن خود را «اسلام‌هراسی به عنوان طرحی عمدی و برنامه‌ریزی‌شده» معرفی کرد و تأکید کرد که این پدیده نه یک پیش‌داوری خودجوش، بلکه طرحی آگاهانه است که از سوی صهیونیست‌ها دنبال می‌شود.

او، گفت: امروز نه فقط مسلمانان، بلکه حتی مسیحیان ساکن فلسطین نیز با نژادپرستی روبه‌رو هستند.

پروفسور میلر، گفت:جامعه‌شناس برجسته بریتانیایی، گفت: هرچند تلاش می‌شود میان شیعه و سنی تفاوت گذاشته شود، اما در عمل اسلام‌هراسی میان مذاهب اسلامی تفاوتی قائل نیست.

ریشه‌های پیش از ۱۱ سپتامبر

سخنران با رد این تصور رایج که اسلام‌هراسی محصول رویداد ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ است، ریشه‌های آن را بسیار کهن‌تر دانست و گفت: «اسلام‌هراسی با ضدیت با پاکستانی‌ها، هندی‌ها یا آفریقایی‌ها تفاوت بنیادین دارد.

مطالعات جدی درباره آنچه اسلام‌گرایی افراطی نامیده می‌شود، از دهه ۱۹۸۰ میلادی آغاز شد و صهیونیست‌ها نقشی کلیدی در این زمینه داشتند.

میلر، نقطه عطف این جریان را سال ۱۹۸۴ و کنفرانسی در واشنگتن دی‌سی معرفی کرد که توسط مؤسسه جاناتان با حضور برنارد لوئیس (صهیونیست اسلام‌هراس) و جاناتان نتانیاهو (برادر بنیامین نتانیاهو) برگزار شد.

او، گفت: هدف این نشست تبدیل اصطلاحاتی چون تروریسم اسلامی و اسلام افراطی به گفتمانی فراگیر در میان نخبگان و سیاستگذاران غربی بود.

پنج رکن اسلام‌هراسی (Five Pillars of Islamophobia)

پروفسور میلر، در ادامه چارچوب نظری خود موسوم به «پنج رکن اسلام‌هراسی» را تبیین کرد و پنج گروه عامل در تولید این ایدئولوژی را برشمرد: جریان تروریست‌نمای اسلامی (که بهانه امنیتی‌سازی را فراهم می‌کند)، توده‌های عمومی و راست افراطی (عرصه ترویج نفرت)، جریان نخبگان نومحافظه‌کار و اندیشکده‌ها، خود صهیونیست‌ها (به عنوان تأمین‌کنندگان مالی و شبکه‌سازان اصلی) و در نهایت جریان سکولار و فمینیستی. میلر درباره رکن پنجم تأکید کرد که این جریان‌ها علیرغم نداشتن رنگ و بوی دینی، در کنار ایران یا فلسطین قرار نمی‌گیرند و به اسلام‌هراسی دامن می‌زنند.

نقش بازیگران مختلف در گسترش اسلام‌هراسی

میلر، گفت: اسلام‌هراسی فقط کار یهودیت و صهیونیست‌ها نیست؛ امارات متحده عربی نیز نقش جدی در گسترش آن دارد.

او، گفت: این پدیده در مصر، اردن، ترکیه و لبنان نیز مشاهده می‌شود و گاهی هژمونی و سلطه به دست خود کشورهای اسلامی از طریق اسلام‌هراسی پیگیری می‌شود.

جامعه‌ شناس برجسته بریتانیایی، گفت: به ادعای نتانیاهو مبنی بر «ابرقدرت جهانی بودن اسرائیل» اشاره کرد و هشدار داد: مردم به ویژه مردم ایران باید بدانند صهیونیست‌ها به دنبال چه هستند.

میلر، گفت: همان گونه که در آمریکا حرکت‌هایی علیه صهیونیست‌ها شکل گرفته، باید در سراسر جهان با این جریان مقابله کرد.

راهکار نهایی: نابودی هویت صهیونیستی

پروفسور میلر، گفت: از فلسطین و ایران دفاع می‌کنم و مقابل صهیونیست‌ها می‌ایستم. به اعتقاد من از بین رفتن صهیونیست‌ها راه‌کار اساسی است؛ باید این هویت از بین برود تا فکر و اندیشه تغییر کند.

او، گفت: امروز کمپینی در آمریکا و لندن برای مقابله با شیعه راه افتاده که از طریق پرداخت مالیات و ساختارهای فرهنگی و مالی دنبال می‌شود.

پروفسور میلر، گفت: جامعه‌ شناس برجسته بریتانیایی، گفت: اما بدانید که هزاران نفر در غرب هستند که از شما حمایت می‌کنند.

جامعه‌ شناس برجسته بریتانیایی، گفت: از نگاه اسلام‌هراسی همه فرقه‌های اسلامی بد هستند و در پشت این جریان، سیا و موساد قرار دارند.

در پاسخ به پرسش‌های حاضران

در ادامه نشست، پروفسور میلر به پرسش‌های حاضران پاسخ داد.

خبرنگار ایسنا، با اشاره به بازنمایی اسلام به عنوان دینی ناسازگار با حقوق زنان و مدرنیته، پرسید که آیا این روایت‌های سکولار و فمینیستی نوعی «اسلام‌هراسی نرم» نیست.

میلر، در پاسخ تأکید کرد که این همان رکن پنجم نظریه او است، گفت: من مخالف مدرنیته نیستم، بلکه با لیبرالیسم مشکل دارم.

جامعه‌ شناس برجسته بریتانیایی، گفت: به خاطر تعالیم اسلام است که تقابل جمهوری اسلامی با اسرائیل جدی شده است؛ ابزار مقابله همین اسلام است.

میلر، در پاسخ به پرسشی درباره حضور اسلام‌هراسی در محیط آکادمیک علوم اجتماعی غرب، گفت: که این پدیده در آکادمی نیز رایج است و ریشه در همان کنفرانس ۱۹۸۴ دارد.

او، گفت: در فضای دانشگاهی غرب، هم صهیونیست‌ها و هم بسیاری از نیروهای غیرصهیونیست (از جمله جریان‌های سکولار و لیبرال) در برابر کسانی که علیه اسلام‌هراسی مبارزه می‌کنند، موضع می‌گیرند.

جامعه‌ شناس برجسته بریتانیایی، گفت: خود او نیز به دلیل همین موضع‌گیری‌هایش از دانشگاه اخراج شده است، هرچند به گفته وی در کنار این جریان‌ها، افرادی نیز هستند که خواهان مقابله با اسلام‌هراسی هستند.

  • نویسنده : مریم توانا