در ادامه چند نکته در این زمینه را دنبال می کنیم: اغلب زمانی که علائم حاد است (زودتر از ۶ ساعت پس از مصرف قارچ ایجاد می شود) کمتر احتمال دارد که قارچ کشنده باشد، در مقایسه با زمانی که شروع علائم دیررس است (بیشتر از ۶ ساعت پس از مصرف قارچ ایجاد می شود)، اما نباید خیلی به این مورد تکیه کرد، به ویژه وقتی احتمال استفاده همزمان از چند نوع قارچ وجود دارد.
علائمی که کمتر از ۶ ساعت پس از مصرف بروز می یابد: علائم گوارشی (اسهال، استفراغ)، برافروختگی، سردرد، توهم، بی قراری، تحریک پذیری، اضطراب، افسردگی، گیجی، کما و در کودکان تشنج، کندی یا تندی ضربان قلب، درد قفسه سینه، آبریزش از دهان و چشم، تنگی نفس
علائمی که بعد از ۶ ساعت پس از مصرف قارچ بروز می یابد: تشنج، علائم گوارشی، مسمومیت کبدی، مسمومیت کلیوی، درد و سوزش در انتهای اندام ها همراه با قرمزی و تورم، لمس دردناک، تخریب عضلات
عوامل موثر در تعیین نوع قارچ و همچنین راهنمای درمانی:
قارچ در کجا جمع آوری شده است (مزرعه، مرتع، یا کنار یا زیر درختان)؟
آیا بیش از یک نوع قارچ جمع آوری شده یا خورده شده است؟
آیا کسانی که از این قارچ مصرف کرده اند، بیمار شده اند؟ آیا کسانی که از این قارچ مصرف نکرده اند نیز بیمار شده اند؟
چه مدت پس از خوردن قارچ علائم آغاز شده است؟
آیا بعد از خوردن قارچ الکل مصرف شده است؟
آزمایش های تشخیصی لازم در اینگونه موارد آزمایش های تشخیصی نظیر الکترولیت های سرم، کلسیم و فسفات، نیتروژن اوره خون و کراتینین سرم، آزمایش ادرار، کراتین کیناز سرم، ترانس آمینازهای کبدی، فاکتورهای انعقادی، شمارش کامل خون و سایر آزمایش های لازم بسته به علائم، تجویز می شود.
شناسایی قارچ در صورت امکان، باید نمونه هایی از همه قارچ های بلعیده شده را برای شناسایی یک قارچ شناس آموزش دیده، تهیه کرد.
قارچ های کامل ترجیح داده میشود، اما میتوان به کمک قسمتهایی از قارچ، به ویژه کلاهک، نیز شناسایی انجام شود.
پیچیدن قارچ ها در کاغذ مومی، قرار دادن آن در کیسه کاغذی و نگهداری نمونه در یخچال، باعث بهبود روند شناسایی می شود.
از نگهداری نمونه ها در کیسه های پلاستیکی نیز باید خودداری شود.
زیبا آقاملکی،
کارشناس مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم مدیریت تحقیق و توسعه دانشگاه علوم پزشکی شیراز
در درجه دوم این همولیز منجر به آزاد شدن هموگلوبین در خون می شود.
هموگلوبین آزاد شده به عنوان یک سم، از کلیه دفع می شود که افزایش بار دفع هموگلوبین منجر به عوارض کلیوی می شود.
برای جلوگیری از ایجاد این عارضه، بیمار نیاز به مصرف زیاد مایعات و در صورت لزوم سرم درمانی دارد که منجر به دفع زیاد ادرار می شود.
نشانه های بالینی فاویسم نشانه های بالینی فاویسم، رنگ پریدگی، زردی پوست، زردی سفیدی چشم و تیره رنگ شدن ادرار است، از جمله مواد اکسیدانی که منجر به بروز این بیماری می شود، مواد غذایی مانند باقلا، نخودفرنگی، لوبیا سبز و موارد دیگری مثل اسپری، بوی رنگ، اتر، نفتالین و برخی داروها است.
اوایل بهار هر سال، مصرف باقلا در میان مردم رواج پیدا می کند و شیوع بیماری فاویسم نیز زیاد می شود و با توجه به اینکه در موارد شدید بیماری، نیاز به تزریق خون است و گاهی حتی برای یک بیمار سه تا چهار بار نیاز به تزریق خون ضرورت پیدا می کند.
خانواده هایی که افراد قطعی یا مشکوک به باقلایی دارند، با توجه به کمبود خون موردنیاز، از مصرف این ماده غذایی پرهیز کنند.
با توجه به نیاز این بیماران به فرآورده های خونی، از افرادی که سالم هستند دعوت می شود با رعایت اصول بهداشتی، برای اهدای خون به سازمان انتقال خون مراجعه کنند.
مهدی وحیدی فرد
پزشک متخصص اطفال دانشگاه علوم پزشکی شیراز
حیوان گزیدگی و بیماری هاری؛ آشنایی و شناخت بیشتر
هاری بیماری مشترک بین انسان و حیوان است، هاری توسط حیوانات پستاندار اهلی و وحشی مانند سگ، گربه، گوسفند و دیگر حیوانات قابل انتقال است و اگر فرد مجروح در اسرع وقت نسبت به واکسیناسیون ضدهاری اقدام نکند و علایم بیماری در انسان شروع شود، برخلاف تمام تلاش ها برای نجات جان فرد، منجر به مرگ فرد می شود.
کته قابل توجه در این خصوص این است که از زمان شناخت بیماری هاری و معرفی راه پیشگیری از آن توسط «لویی پاستور» تا امروز در هیچ کجای دنیا حتی در کشورهای پیشرفته اروپایی، آمریکایی و آسیایی هیچ فرد مبتلا به هاری زنده نمانده و همه محکوم به مرگ شده و فوت کرده اند.
هرگونه تماس با بزاق حیوان ،گزش یا لیسیدن پوست،موجب انتقال بیماری هاری می شود. همچنین مهم است بدانیم عوامل بیماری زا از طریق پوستی که در ظاهر سالم است توسط بزاق حیوانات پستاندار بدون صاحب یا حیوانی که ما اطلاعاتی از صحت و سلامت آن نداریم، از طریق زخم های میکروسکوپی به ویژه در دست ها که با چشم دیده نمی شود، وارد بدن شده و انسان را به بیماری هایی که عامل آنها در بزاق حیوانات هستند مانند هاری مبتلا کند.
ویروس هاری از طریق جراحت در عضله به اعصاب بدن وارد شده و به سمت مغز حرکت می کند و پس از رسیدن به مغز باعث مرگ می شود.
هر چه محل گزش به مغز نزدیک تر باشد علایم زودتر بروز می کند و مرگ زودتر اتفاق می افتد بنابر این زخم های ایجاد شده توسط حیوان که از ناحیه تنفسی فوقانی یا سینه با بالا در انسان ایجاد می شوند بسیار خطرناک بوده و اقدام فوری برای آنها انجام شود.
تنها بیماری مشترک انسان و حیوان هاری نیست لذا توصیه سازمان جهانی بهداشت این است که تا جای ممکن با حیوانات و به خصوص حیوانات بلا صاحب، در تماس نباشیم زیرا بیش از ۶۰ درصد بیماری های عفونی در انسان مانند آنفولانزا، سالک، کیست هیداتیک، توکسو پلاسموز، تب مالت و تب کریمه کنگو و دیگر موارد می تواند از طریق حیوانات به انسان منتقل شود.
هاری در حیوانات به صورت هاری فلجی (ساکت) و هاری خشمگین اتفاق می افتد.
در هاری فلجی حیوان در همان محل می ماند تا تلف شود اما در حالت خشمگین حیوان شروع به حمله به غریبه و آشنا، جاندار و بی جان می کند. در صورت مشاهده لاشه حیوان پستاندار بی دلیل و بدون جراحت جایی افتاده باید به شهرداری یا در صورتی که از وحوش است به دامپزشکی یا محیط زیست اطلاع دهید تا لاشه جمع آوری و بررسی شود، چون مثبت بودن نمونه حیوان از نظر هاری، نشان دهنده گردش ویروس هاری در منطقه است و زنگ خطر به شمار می آید.
اگر افراد مورد حمله ی دوزیستان ،خزندگان و پرندگان قرار گرفتند نیازی به مراجعه برای انجام واکسیناسیون هاری نیست اما در صورت حمله حیوانات پستاندار یا تماس با بزاق حیوان آلوده یا حتی مشکوک باید بلافاصله برای دریافت واکسن و ایمونوگلوبولین ضد هاری مراجعه کنند.
در میان پرندگان ،خفاش یک استثنا است که می تواند هاری را انتقال دهد و از نظر انتقال بیماری های مشترک انسان و حیوان خصوصا بیماری های نوپدید و بازپدید، توان انتقال بسیاری دارد.
در صورت حمله حیوان پستاندار، علاوه بر واکسیناسیون یکی از مهم ترین کارها ،شست و شوی زخم با اب و صابون به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه است؛ سپس بیمار باید به سرعت به مراکز درمانی مراجعه نماید. در شهرستان شیراز افرادی که مورد گزش قرار گرفته اند می توانند به بیمارستان شهید دکتر چمران یا مرکز جامع سلامت بوستان (واقع در شهرک گلستان) و در شهرستان های دیگر به مرکز بهداشت شهرستان مراجعه کنند.
هر دو مرکز شهر شیراز به صورت شبانه روزی فعال هستند.
احمد رضایی
کارشناس بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز
وزارت بهداشت پیگیر برقراری فوقالعاده خاص برای کارکنان نظام سلامت
مدیرکل منابع انسانی وزارت بهداشت با تأکید بر اهمیت بهبود معیشت کارکنان نظام سلامت، از پیگیری مستمر این وزارتخانه برای برقراری فوقالعاده خاص خبر داد.
سیف الله مرادی، گفت: وزارت بهداشت طی مکاتبات و جلسات متعدد با نهادهای ذیربط، از جمله ریاست جمهوری، سازمان اداری و استخدامی و سازمان برنامه و بودجه، این موضوع را دنبال کرده است.
مرادی، گفت: اجرای نظام پرداخت کارکنان وزارت بهداشت، جداول پیشنهادی امتیازبندی فوقالعاده خاص تدوین و برای تصویب در شورای حقوق و دستمزد ارائه شده است.
او، گفت: براساس ظرفیتهای ماده ۱۰۶ قانون برنامه هفتم، وزارت بهداشت خواستار اختصاص امتیازات بیشتر برای کارکنان نظام سلامت با توجه به سختی کار و نوع و تعدد مشاغل این حوزه شده است و این موضوع در حال پیگیری است.
مدیرکل منابع انسانی وزارت بهداشت تاکید کرد که این وزارتخانه با جدیت، مذاکرات و رایزنیهای لازم را برای تحقق این مطالبه مهم کارکنان نظام سلامت ادامه دارد.
- نویسنده : مریم توانا
